menu Sluit het hoofdmenu

Blind zijn of worden

Mensen met een visuele beperking kunnen blind of slechtziend zijn. In Nederland zijn meer dan 50.000 mensen blind. Omdat we steeds ouder worden, komen er waarschijnlijk steeds meer mensen met aandoeningen waarbij het zien gevaar loopt. Gelukkig zijn er steeds meer behandelingen om te voorkomen dat iemand slechter gaat zien.

Blind, totaal blind of maatschappelijk blind

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (World Health Organization, WHO) zijn er drie niveaus van blindheid:

  • Totaal blind: helemaal geen lichtwaarneming
  • Blind: uw gezichtsscherpte is maximaal 2%. Dat is ongeveer het kunnen tellen van opgestoken vingers op 1 m afstand.
  • Maatschappelijk blind: uw gezichtsscherpte is tussen de 2 en 5%. U ziet nog wel licht en de omtrek van mensen en voorwerpen, maar uw visuele beperking heeft grote invloed op uw leven. Soms ziet iemand wel scherp, maar is er een (ernstige) beperking in het gezichtsveld, bijvoorbeeld kokerzien. Als uw gezichtsveld minder is dan 10 graden, dan wordt dat ook maatschappelijk blind genoemd.

Tekening van het gezichtsveld bij blindheid

Oorzaken van blindheid

De oorzaak van blindheid kan liggen in de ogen, de oogzenuw of de hersenen. Er kan sprake zijn van:

  • Aangeboren blindheid;
  • Een erfelijke afwijking aan een of beide ogen;
  • Acute blindheid na een ongeval of een val op het hoofd, waarbij bijvoorbeeld niet aangeboren hersenletsel (NAH) optreedt;
  • Shock of een ziekte, waardoor u tijdelijk blind bent;
  • Ouderdomsaandoeningen.

Blindheid voorkomen, kan dat?

Sommige oorzaken van blindheid kunt u vermijden. Als u voorzichtig bent, uw ogen in bepaalde situaties goed beschermt en alert reageert op alarmsignalen, kunt u soms voorkomen dat u blind wordt door een ongeval.

Ook kunt u beter niet te lang doorlopen met oogproblemen, bijvoorbeeld een ooginfectie door vuil of vervuilde lenzen. Ze kunnen blijvende oogschade veroorzaken. Ga op tijd naar uw huisarts!

Omgaan met blindheid

Blindheid heeft grote impact op uw leven en dat van uw naasten. Niet alleen praktisch maar ook psychisch. Vaak gaat blindheid gepaard met onzekerheid, jezelf niet meer zijn, vermoeidheid en je afhankelijk voelen. Het kan fijn zijn om hier hulp bij te krijgen. Bartiméus biedt begeleiding bij het verwerken, accepteren en omgaan met uw visuele beperking.

Hulpmiddelen bij blindheid

Blind zijn of blind worden vergt veel aanpassing. Dagelijkse bezigheden zoals kleding uitzoeken, stofzuigen of met de trein reizen, kosten vaak meer moeite en energie. Hulpmiddelen kunnen de dagelijkse activiteiten tijdens het werk, op school of in uw vrije tijd wat gemakkelijker maken. Bijvoorbeeld voorleesapparaten, loepen, taststokken of markeringsstickers. Meer hierover staat onder hulpmiddelen en aanpassingen voor blinden.

Wat zie je als je blind bent?

Het lijkt een vreemde vraag, want veel mensen denken dat iemand die blind is niets ziet. Toch is dit niet helemaal waar. Volgens de WHO is iemand die minder dan 5% ziet en/of een ernstige beperking in het gezichtsveld heeft, blind. Sommige mensen die binnen deze normen vallen, zien nog wel iets, bijvoorbeeld het verschil tussen donker en licht, of vage vormen.

Tips voor omgaan met mensen die blind of slechtziend zijn

  • Vertel wie u bent als u een gesprek begint.
  • Noem ook de naam van de persoon tegen wie u begint te praten.
  • Vertel wat u gaat doen en raak iemand niet zomaar aan.
  • Vraag eerst of u kunt helpen. Als dit niet zo is, dring dan niet aan.
  • Woorden als ‘zien’ en ‘kijken’ kunt u gerust gebruiken. Blinden en slechtzienden doen dit ook.
  • Als u iets wilt laten ‘zien’, leg dan het voorwerp in iemands handen.
  • Een knikje of glimlach wordt niet gezien, reageer daarom met woorden.
  • Als u vertrekt, vertel dat dan. Anders blijft iemand doorpraten.
  • De voorkeur van begeleiding van iemand die blind of slechtziend is, verschilt per persoon. De een legt liever zijn hand op uw elleboog, de ander haakt liever zijn arm bij u in.
  • Heldere aanwijzingen zijn belangrijk. Gebruik daarom geen woorden als hier, daar, dit, verderop, etc.

Meer weten over blindheid en wat Bartiméus voor u kan doen?

Bartiméus is gespecialiseerd op het gebied van slechtziend- en blindheid. Bartiméus kan u op verschillende manieren ondersteunen en begeleiden. Slechtziend of blind, jong of oud, naaste of professional: u kunt bij Bartiméus terecht om een leven te kunnen leiden dat bij u past.