menu Sluit het hoofdmenu

Sport en Bewegen

Tips: Beweging stimuleren bij een meervoudige beperking

Als iemand slecht ziet, of blind is, en daarnaast een verstandelijke beperking heeft, dan kan het heel spannend zijn om een ruimte te verkennen en je te verplaatsen. Bewegen is juist voor iedereen met een meervoudige beperking heel belangrijk. Afwisselende beweging kan namelijk extra lichamelijke ongemakken, zoals darm- of heupproblemen, voorkomen. Hoe prikkel je hen dan om, soms letterlijk, steeds een extra stapje extra te zetten? We vroegen het aan onze collega Marie Louise Straus, auteur van het boek ‘Met het oog op meedoen’, aan de hand van twee praktijkvoorbeelden.

Eline en de bal

Eline is een meisje van 4 jaar. Ze is blind. Eline functioneert, door een ontwikkelingsachterstand, op het niveau van een baby. Fysiek kan ze van haar buik naar haar rug rollen en weer terug. Ze ligt graag op de speelmat en speelt dan vooral met speelgoed met geluid. Wanneer speelgoed valt of wegrolt, zoekt ze kort. Al gauw begint ze daarna te mopperen. Meestal speelt ze pas weer verder als haar ouders haar weer een speeltje geven. Eline gaat dus niet op onderzoek uit. Ze beweegt zich nauwelijks in de ruimte en komt niet van haar speelmat af. Doordat Eline zo weinig initiatief toont, maken haar ouders zich zorgen. Ze vragen zich af hoe ze hun dochter meer in beweging kunnen krijgen.

Advies van Marie Louise

Eline haar leefwereld is niet groter dan haar armen kunnen reiken. Ze begint te begrijpen dat speelgoed er nog wel is, als ze het niet meer hoort of ziet. Ze weet nog niet dat ze zelf ook op zoek kan gaan naar speelgoed door te rollen in de richting waar het speeltje is gevallen. Gebruik daarom speeltjes met geluid, zoals een zachte rinkelbal. Prikkel Eline door de bal te laten horen en haar ermee aan te raken. Als ze de bal wil pakken, houd je de bal ver genoeg zodat ze extra moet reiken om de bal te pakken. Stimuleer haar en beloon de inspanning door het speeltje te  geven en haar te complimenteren.

Herhaal dit spelletje en maak de afstand steeds iets groter. Help haar als het moeilijk gaat door haar een duwtje in haar rug te geven. Zo ervaart ze dat ze al rollend het speeltje weer kan pakken. Moedig haar aan en laat haar merken dat je trots op haar bent als het haar lukt om het speeltje te vinden!

Rick met ritmegevoel

Rick is 16 jaar en woont in een zorginstelling. Hij is ernstig slechtziend en heeft een verstandelijke beperking. Hij functioneert op het niveau van een driejarige. Hij is dol op muziek. Rick beweegt weinig spontaan en heeft een lichte mate van overgewicht. Rick is vaak eigenzinnig en tegendraads. Hij weigert regelmatig om van zijn woning naar een andere plek toe te lopen.

Om Rick toch voldoende beweging te geven, nemen ze hem regelmatig mee naar de gymzaal. Hij verstijft als hij binnenkomt en wil ook niet onder begeleiding de gymzaal in. Eenmaal op een trampoline of trimfiets vindt hij het leuk. Het vraagt dus veel tact en overredingskracht. Begeleidster Elisabeth ontdekt toevallig dat Rick het leuk vindt als ze hem toezingt met: “lopen, lopen, lopen naar Elisabeth.” In het ritme van het liedje huppelt hij naar haar toe. Ze is verbaasd hoe gemakkelijk hij in beweging komt.

Advies van Marie Louise

Rick is gevoelig voor ritme en melodie. Gebruik dat om overgangen voor hem gemakkelijk te maken en hem in beweging te krijgen. Klap op een rijmpje, liedje en nodig hen zo uit om te lopen. Je kunt voor hem uit lopen en hem met een liedje stimuleren naar je toe te komen op het geluid van je stem. Probeer ook eens of hij het leuk vindt om samen te zingen en te klappen. Rick blijft het liefste thuis en houdt niet van bewegen. Hij voelt wanneer er iets van hem wordt verwacht wat hij niet zo leuk vindt en inspanning vraagt. Door speels ritme en melodie te gebruiken, vergeet hij dat hij tegen de nieuwe activiteit opziet.

Met het oog op meedoen

Bekijk voor meer informatie over bewegen met een meervoudige beperking de publicatie ‘Met het oog op meedoen’. Het boek gaat in op de ondersteuningsbehoefte van mensen met een visuele en verstandelijke beperking, bijvoorbeeld op het gebied van oriëntatie en mobiliteit.

Jongen met een meervoudige beperking lachend in een schommelstoel

Nieuws

Golf: een toegankelijke sport voor iedereen

Vrijwilligersorganisatie Stichting Beter Zien Anders Kijken hecht net als Bartiméus sterk aan het participeren van blinde en slechtziende mensen in de maatschappij. Sport kan hierbij een krachtig hulpmiddel zijn: samen sporten draagt bij aan sociale binding en kan mensen uit een eventueel isolement halen. Wil jij leren golfen?
Lees meer

Gratis bijscholing ‘sporten met visuele beperking’

Sport en bewegen voor mensen die blind of slechtziend zijn, is dit jaar één van de thema's waar Bartiméus extra aandacht aan besteedt. NOC*NSF verzorgt op woensdagavond 26 september een gratis bijscholing voor trainers, docenten, studenten en professionals die werken met mensen met een visuele beperking.
Lees meer

Agenda-items

Ouder en kindtraining Speel de bal - Zeist (oktober 2018)

vindt plaats op zaterdag 6 oktober 2018 Een training gericht op de motorische ontwikkeling in het kader van balvaardigheid. Voor ouders en hun slechtziende kind uit groep 1 en 2.
Lees meer

Jongerentraining 'Samen Sporten'

vindt plaats op dinsdag 23 oktober 2018 Jongeren in de 1e, 2e en 3e klas van het voortgezet onderwijs
Lees meer

Publicaties

Met het oog op meedoen

Dit boek gaat over mensen voor wie door een combinatie van een visuele en verstandelijke beperking, ‘meedoen in de samenleving’ een bijzondere opgave is. Het heeft tot doel om kennis te delen en...



Bestellen

Oog voor de bal

Dit boek gaat over balvaardigheden. Wanneer een kind met een visuele beperking met een bal wil gaan spelen, kunnen er allerlei vragen naar boven komen. Op welke afstand kan hij de bal zien, welke...



Bestellen

Ervaringsverhalen

In Parijs 2024 staat hij er

Hoe belangrijk de sociale omgeving is voor het plezier van een kind in sport, toont het verhaal van de slechtziende Bo van den Brink (14). Zijn talent openbaarde zich bij Bartiméus op school, maar elke dag op en neer reizen vanuit zijn woonplaats Harderwijk kostte te veel energie. Dichtbij zijn familie en vrienden bloeit hij nu verder op. NOC*NSF stoomt hem klaar voor de paralympische triatlon.
Lees meer

Ellen haar passie is abseilen

Het is niet de eerste sport waaraan je denkt als je Ellen spreekt: abseilen. Ellen Zieleman heeft al vanaf haar geboorte een visuele beperking. Een van de dingen waar zij heel veel plezier aan beleeft is abseilen. En dan het liefste van de Euromast
Lees meer