menu Sluit het hoofdmenu

Dossier Cerebrale visuele stoornissen (CVI)

Begeleiding van mensen met CVI

De begeleiding en aanpassingen die iemand met CVI nodig heeft, hangt sterk af van de problemen die de persoon ervaart. Zoals bij lezen, oriëntatie in de ruimte, werken met de computer en deelname aan het verkeer. 

Bij zowel kinderen als volwassenen bieden we veelal ambulante begeleiding, dus in de eigen omgeving. Soms zijn er meerdere redenen om een kind met CVI intern te plaatsen, in een woongroep en/of op de school van Bartiméus. 

Ook kan de begeleiding van mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) plaatsvinden in of in samenwerking met een revalidatiecentrum of verpleeghuis. In de begeleiding besteden we aandacht aan:

  • wat CVI betekent voor deze cliënt; 
  • hoe hij en zijn omgeving er rekening mee kunnen houden; 
  • hoe de (fysieke) omgeving aangepast kan worden. 

Dit kan in allerlei situaties: op het werk, thuis en op school en geldt ook voor mensen en hun begeleiders binnen instellingen. Een aantal voorbeelden van onze begeleiding:

Communicatie

Als gevolg van de CVI kunnen mensen moeite hebben met het begrijpen van non-verbale boodschappen, lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingen. Door uitleg te geven aan de omgeving en de cliënt, kan men hier al rekening mee houden. Zo kan iemand leren om bijvoorbeeld meer gebruik maken van de stem om emoties uit te drukken en situaties voor de cliënt met CVI verwoorden. 

Veel mensen met CVI hebben moeite met het herkennen van symbolen en tekens, tekeningen en foto’s. Foto’s kun worden vervangen door concrete materialen of verwijzers of gesproken boodschappen.

Een foto van een autoweg, fietspad en voetpad met contrasterende kleurenBij het oriënteren en bewegen

Mensen met CVI kunnen veel moeite hebben met het inschatten van diepte. Dit levert problemen op bij het traplopen of het omzeilen van obstakels. Door aanpassingen in en om huis, kunnen problemen verminderd worden. Een mogelijkheid is bijvoorbeeld de rand van de traptrede een contrasterende kleur te geven.
Mensen die moeite hebben met de oriëntatie, kunnen geholpen worden zich op andere manieren oriënteren, bijvoorbeeld door gebruik te maken van auditieve informatie. Ook zijn er specifieke mobiliteitstrainingen voor mensen met bijvoorbeeld een hemianopsie die zich met een scootmobiel of fiets in het verkeer willen begeven.

In de sociale interactie

Mensen met CVI kunnen moeite hebben sociale interacties en situaties goed te interpreteren, bijvoorbeeld omdat de interactie te snel gaat of gezichtsuitdrukkingen niet goed afgelezen of geïnterpreteerd kunnen worden. Door de omgeving hierover in te lichten kan er meer begrip ontstaan. Ook kan men leren om bepaalde situaties voor iemand met CVI te ‘ondertitelen’ of voor te bespreken. Dit maakt het makkelijker om te begrijpen wat er gebeurt.

Foto van een stille werkplekIn het werk en op school

Mensen met CVI kunnen veel moeite hebben met afleidende geluiden of bewegingen als zij hun aandacht op bijvoorbeeld een handeling, werkboek, tekst of computerscherm richten. Op het werk kan dit een reden zijn om een eigen stille werkplek te hebben. Kinderen in een klas gebruiken daarom soms een koptelefoon om storende geluiden te weren.

Scholing

Er worden diverse mogelijkheden tot scholing over CVI geboden voor cliënten en ouders/ verzorgers en professionals (verpleeghuizen en revalidatiecentra, beroepsorganisaties, belangenorganisaties, scholen, werkplekken etc.).

Ook zijn er specifieke mobiliteitstrainingen voor mensen met bijvoorbeeld een hemianopsie die zich met een scootmobiel of fiets in het verkeer willen begeven.

Zelfverzorging

Kiezen van kleren uit een stapel in de kast kan voor mensen met CVI lastig zijn. Een vaste structuur en indeling (mandjes) van de kast helpt. 

Nog een tip: leg kleding in een vaste volgorde van aantrekken klaar (trui onderop, ondergoed boven op het stapeltje). 

Mensen met dementie hebben in veel last van crowding: dek de tafel niet te vol en gebruik een effen tafelkleed of placemat.

Opleiding, beroep en werk

Een kind met CVI in de klas vraagt extra tijd van de leerkracht. Het vraagt eveneens creativiteit om een onderwijsleeromgeving te creëren waarbij:

  • rekening wordt gehouden met de specifieke behoeften van het kind. 
  • het kind tegelijkertijd zoveel mogelijk wordt opgenomen in het groepsgebeuren. 

Extra tijd is ook nodig voor voorbereiding en aanpassingen van werkmateriaal, gebruik van de computer.

Mensen met CVI kunnen veel moeite hebben met afleidende geluiden als zij hun aandacht op een handeling willen richten. Kinderen in een klas gebruiken daarom soms een koptelefoon om storende geluiden te weren. In een verpleeghuis is het belangrijk de radio uit te doen tijdens de maaltijd.

Nieuws

Elise wil met haar verhaal ouders helpen en inspireren

Elise van der Velde, ouder van Ties (15, meervoudige beperking) gaf een zeer boeiende lezing tijdens een ouderavond op de Bosschool van Bartiméus. Ouders kregen een inkijkje in de manier waarop ze al vijftien jaar lang worstelt met de vraag ‘Hoe accepteer je dat je kind een beperking heeft? (En kán dat überhaupt?)’. De redactie van Bartiméus blikt met Elise terug op deze ouderavond en praat met haar door over 'acceptatie' en het leven leiden dat bij je (kind) past.
Lees meer

‘Beter luisteren naar mensen met slechtziendheid door hersenletsel'

‘De diagnostiek van visuele problemen bij volwassenen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) staat nog in de kinderschoenen’, stelde optometrist Henk Stam eind vorige maand op het Visioncongres in Den Haag. Het was een oproep aan vakgenoten in de oogheelkunde om met spoed meer inzicht in de NAH-groep te vergaren. ‘Door de vergrijzing, dementie en trauma’s (ongelukken) neemt het aantal patiënten snel toe.’
Lees meer

Agenda-items

Lunch in het donker: training over impact visuele beperking

Wil jij als ouderenzorgprofessional ervaren hoe het is om slechter te zien en daardoor je slechtziende cliënten beter te leren begrijpen? Expertise-organisatie Bartiméus geeft op dinsdag 31 oktober de informatieve en prikkelende training ‘Lunch in het donker’ voor leden van de ouderenzorgcommunity in Noord Nederland.
Lees meer

Publicaties

Mijn kind heeft CVI *NIEUW*

Dit boek gaat over cerebrale visuele stoornissen (CVI) bij jonge kinderen. Het geeft handvatten en advies hoe je als ouder in dagelijkse situaties rekening kan houden met de visuele problemen die...



Bestellen

CVI bij kinderen in de basisschoolleeftijd

Deze dvd geeft uitleg over kinderen met CVI in de basisschoolleeftijd. CVI is de meest voorkomende oorzaak van visuele beperkingen bij kinderen. De aandoening heeft wisselende gevolgen voor het...



Bestellen

Ervaringsverhalen

Dag van de Geleidehond: maak kennis met Bjorn en Christa

Ze zijn aandoenlijk en schattig die geleidehonden! Stuk voor stuk lieve, slimme, trouwe viervoeters, maar wat moeten ze doen als ze hun tuig om krijgen? Hoe ziet 'een dag' van een geleidehond met een werkend baasje eruit? We vroegen het - op de Dag van de Geleidehond - aan Christa Schrooten (39, blind), maatschappelijk werker bij Bartiméus Wonen. Zij en haar goldendoodle Bjorn zijn al 7,5 jaar onafscheidelijk.
Lees meer