menu Sluit het hoofdmenu

Bartiméus Yarn Bomb: een feest voor de zintuigen

geplaatst op Mensen staan bij een lantaarnpaal met een gebreid jasje.

Gelukkig maar dat lantaarnpalen niet kunnen zweten. Want eind juni kregen ze op het Bartiméusterrein in Doorn een gebreid jasje aan! Waarom? Om aandacht te vragen voor doofblindheid. En natuurlijk omdat het zo vrolijk staat.

Marjo van Welbergen is ambulant begeleider voor volwassenen met een meervoudige beperking. Ook is ze lid van de expertisegroep Doofblindheid van Bartiméus.

“Toen ik hoorde van de Yarn Bombactie, was ik als fervent breister direct enthousiast. Dit moeten we ook bij Bartiméus gaan doen!” vertelt ze met een lach op het gezicht. “Afgelopen winter kregen we een e-mail van DeafBlind International (DBI) over het project. Het was de bedoeling dat er overal ter wereld wildbreiprojecten werden georganisseerd: yarn bombing heet dat in het Engels.

Wildbreien of yarn bombing betekent dat je elementen uit de openbare ruimte gaat inpakken met breiwerk. Dat kunnen bankjes, bomen of prullenbakken zijn. Of lantaarnpalen natuurlijk. Ik heb het direct opgepakt en samen met een aantal collega’s een plan bedacht voor onze locatie in Doorn.”

Breien, breien, breien

Marjo: “Na een oproepje gingen onze bewoners en begeleiders voortvarend aan de slag. Het was zo mooi om te zien hoe er samengewerkt werd. Ook hebben veel mensen van binnen en buiten Bartiméus wol gedoneerd voor het project. Echt heel lief.

Sommige bewoners kunnen zelf niet breien, maar hebben wel gebreide lappen versierd. Eén bewoner met doofblindheid maakte bijvoorbeeld al graag pompons en die konden we nu goed gebruiken als versiering. Ook de bewoners en begeleiders op onze terreinen in Zeist en Ermelo hebben meegedaan. In Doorn hadden we uiteindelijk wel 80 lappen. Maar gelukkig hebben we op het terrein ook héél veel lantaarnpalen.”

Marjo: Het was zo mooi om te zien hoe er samengewerkt werd. Ook hebben veel mensen van binnen en buiten Bartiméus wol gedoneerd voor het project. Echt heel lief.

Lantaarnpaal met een gebreid jasje aan en een versiering in de vorm van een bril.Versieringen met de laserprinter

Bewoner Martijn (slechtziend) kan niet breien. Maar toch stal hij de show met zijn zelfgemaakte versieringen. “Sinds een paar maanden werk ik met de laserprinter. Ik heb zelf uitgedokterd hoe hij werkt. Op mijn computerkamer staan vier schermen om alles mee aan te sturen. Voor de Yarn Bomb heb ik een versiering in de vorm van een bril geprint en sleutelhangers met de B van Bartiméus erop. Mijn begeleidster Pietsje heeft een lap gebreid en daar hebben we ze aan vast gemaakt.”

Omdat Martijn samen met Pietsje zo’n dynamisch duo vormden, mochten zij samen met Bartiméusbestuurder Jan Naaktgeboren de officiële onthulling van de eerste lantaarnpaal verzorgen. Helaas had Martijn daarna niet genoeg tijd om alle versierde lantaarnpalen te bekijken, maar dat gaat hij zeker nog doen. Want de versieringen blijven de hele zomer hangen.

Martijn: Het was heel gezellig. Ik had alleen niet genoeg tijd om alle andere lantaarnpalen te bekijken. Maar dat ga ik binnenkort zeker doen! 

Feest voor de zintuigen

Bij het versieren van de lantaarnpalen is ook gebruik gemaakt van belletjes en geurzakjes. Zo was er wat te zien, te voelen, te horen én te ruiken! En dat lieten de bewoners zich geen twee keer zeggen. Direct na de onthulling werden de gebreide kunstwerken op alle manieren bewonderd. Aan de hand van een bingokaart konden de bewoners op zoek naar verschillende breisels, bijvoorbeeld één met een lekker geurtje of eentje die heel zacht is.

Marjo: Er was wat te zien, te voelen, te horen én te ruiken! Alle zintuigen werden geprikkeld.

Marjo van Welbergen spreekt van een geslaagd project: “Als je ziet hoeveel mensen mee hebben gedaan door te breien, te versieren, wol te doneren, te helpen met ophangen... dat is echt hartverwarmend. Het was in de winter en het voorjaar ook een fijne afleiding van corona. Het voelde voor iedereen heel goed om iets te maken met een bepaald doel en daarbij samen te werken. Onze bewoners beleven nu veel plezier aan het op hun eigen manier bekijken van de lantaarnpalen. Ik zie regelmatig bewoners en begeleiders bij lantaarnpalen staan kijken en voelen. Ja, dit krijgt volgend jaar zeker een vervolg.”

Lantaarnpaal met gebreid jasje en pompons.Wat is doofblindheid?

De meeste mensen stellen zich bij doofblindheid een donkere en stille wereld voor. Helemaal niets zien en niets horen. Maar dat is een te somber beeld, want mensen die een combinatie van slechthorendheid en slechtziendheid hebben, vallen ook onder de noemer doofblind. De meeste mensen met doofblindheid kunnen nog wel iets horen en/of zien.

Mensen die een combinatie van slechthorendheid en slechtziendheid hebben, vallen ook onder de noemer doofblind. De meesten kunnen nog wel iets horen en/of zien.

Deze mensen kunnen dus vaak nog een deel van wat er in hun omgeving gebeurt meekrijgen, alleen hebben ze moeite met communicatie en zijn ze soms minder mobiel. Met aanpassingen, hulpmiddelen en/of ondersteuning van anderen kunnen ook mensen met doofblindheid deelnemen aan het dagelijkse en het maatschappelijke leven.

Omdat mensen steeds ouder worden, komt doofblindheid steeds meer voor. Bijna alle tachtigplussers zien minder en een kwart heeft daarnaast ook gehoorbeperkingen. Bartiméus heeft een uitgebreid kennisdossier met informatie over doofblindheid.

Bij Bartiméus in Doorn wonen mensen met een visuele en (vaak ook) verstandelijke beperking. Daarnaast heeft ongeveer de helft gehoorproblemen en vallen dus onder deze doelgroep. Bartimeus heeft acht speciale woningen en specialistische dagbesteding voor bewoners met doofblindheid. Daar is de begeleiding extra getraind op het begeleiden van mensen die bijna niets zien en horen.