menu Sluit het hoofdmenu

Hemianopsie

Hemianopsie houdt in dat je de helft van het gezichtsveld niet meer kunt waarnemen. Bartiméus biedt een totaalpakket aan behandelmodules om zelfstandigheid te herwinnen of te vergroten.

Gezichtsvelduitval

Hemianopsie betekent letterlijk: “half-niet-zien”. Het is halfzijdige gezichtsvelduitval, een veelvoorkomende visuele beperking als gevolg van niet-aangeboren hersenletsel. Onderstaande foto's geven weer hoe iemand met een rechtszijdige hemianopsie de wereld mogelijk waarneemt.

Afbeelding 1: Iemand zonder gezichtsveldbeperking ziet een edelhert en een wild zwijn.

hert links en wildzwijn rechts

Bron: Jan Boer Natuurfotografie

Afbeelding 2: Iemand met een rechtszijdige hemianopsie neemt alleen het edelhert waar

foto toont alleen links het hert, de rechterhelft van de foto is er geen beeld

Afbeelding 3: van cliënten horen we vaak terug dat het aangedane halfveld niet wegvalt, maar dat de hersenen ontbrekende informatie aanvullen. Het beeld lijkt compleet, maar is onbetrouwbaar.

hert links en recht landschap zonder zwijn

Hersenbeschadiging

In de hersenen zijn veel gebieden bij de waarneming betrokken. Onder andere de achterhoofdskwab (occipitaalkwab) zorgt ervoor dat visuele informatie goed verwerkt wordt. Hersenbeschadiging in dit gebied kan voor visuele problemen zorgen. Ook zenuwbanen die van de ogen naar deze hersengebieden lopen, kunnen beschadigd raken en problemen met waarnemen veroorzaken. Lees hier meer over visuele problemen als gevolg van niet-aangeboren hersenletsel (NAH).

Als de beschadiging in de linker hersenhelft zit, heeft dat uitval voor het rechter gezichtsveld tot gevolg. Zit de beschadiging rechts, dan heeft men uitval van het linker gezichtsveld. Het komt ook voor dat het gezichtsveld voor een kwart uitgevallen is. Dat heet een kwadrantanopsie.

Gevolgen

Mensen met hemianopsie hebben vaak grote mobiliteitsproblemen. Omdat een deel van het gezichtsveld ontbreekt, is de kans groot dat je ergens tegenaan botst of schrikt van mensen en voertuigen omdat je ze niet hebt zien aankomen.

Hemianopsie kan ook problemen geven bij het lezen, televisie kijken en computeren en heeft impact op je energiehuishouding, dagelijks functioneren en zelfstandigheid. 

Met het intacte gezichtsveld valt vaak echter nog een wereld te winnen.

Eerste tips en adviezen

Wanneer je plotseling wordt geconfronteerd met een hemianopsie en de helft van je blikveld niet meer waarneemt, staat je wereld op zijn kop. Mogelijk zal hier in de eerste maanden nog spontaan enige verbetering in optreden en wellicht ga je een revalidatietraject doorlopen.
Voor het zover is, is er veel onzekerheid. Bartiméus biedt in deze eerste fase enkele eenvoudige handvatten.

Download de folder: Eerste hulp bij hemianopsie (PDF)

Behandeling

Na het afronden van de reguliere revalidatie valt het voor mensen met hemianopsie vaak nog niet mee om te leren leven met hun gezichtsvelduitval. Vanaf 3-6 maanden na het ontstaan van de hemianopsie biedt Bartiméus  een totaalpakket aan behandelmodules om zelfstandigheid te herwinnen of te vergroten. Binnen dit totaalpakket worden onder andere de volgende algemene modules aangeboden: psychologische of psychosociale behandeling, computer toegankelijkheid, verlichtingsonderzoek en -advies, energiemanagement en een familiebijeenkomst. ​Daarnaast zijn er behandelmethodes specifiek voor mensen met hemianopsie, de hemianopsie kijk- en leestraining. Beiden worden hieronder kort uitgelegd.

Kijktraining

Bij de kijkstrategietraining van Bartiméus leer je beter te compenseren voor je hemianopsie. De training duurt gemiddeld tien weken. Na het volgen van de training is het overzicht van wat je ziet toegenomen doordat je geleerd hebt je intacte gezichtsveld effectiever in te zetten. De dagelijkse mobiliteit en de oriëntatie van deelnemers verbetert en het zelfvertrouwen neemt toe, blijkt uit onderzoek. De training vindt plaats op een locatie van Bartiméus. Als het nodig is, trainen we aansluitend in de thuissituatie.

 

Leestraining

Voor 80% van de mensen met hemianopsie kost lezen meer moeite dan voorheen. Op onze locatie in Zeist brengen we heel nauwkeurig het centrale gezichtsveld (5 graden) in kaart en onderzoeken we met eyetracker apparatuur de oogbewegingen tijdens lezen. Op basis van deze gegevens adviseren we over een passende compensatiestrategie voor het leesprobleem en bieden we zo nodig training.

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u bellen met 088 - 88 99 888 (maandag t/m vrijdag van 8.30 tot 17 uur) of stuur een e-mail naar info@bartimeus.nlOnze medewerkers helpen u graag verder.