menu Sluit het hoofdmenu

De werking van het oog

Het oog is een orgaan dat ervoor zorgt dat we kunnen zien. Het geeft lichtsignalen door aan onze hersenen waardoor een beeld ontstaat. Het waarnemen van datgene wat er om ons heen gebeurt, vindt pas plaats in de hersenen en niet in het oog.

Het oog heeft de vorm van een bol en bestaat uit verschillende onderdelen:

Oogwand

De oogwand bestaat uit drie lagen: de oogrok (oogwit), het vaatvlies en het netvlies.

De oogbol bestaat uit verschillende onderdelen.

  • De oogrok is de buitenste laag, is stevig en heeft een beschermende functie. De voorkant heeft een klein rond doorschijnend venster: het hoornvlies.
  • De middelste laag is het vaatvlies. Hierin zitten bloedvaten die zorgen voor de aanvoer van voedingstoffen.  Het vaatvlies loopt tot aan de iris aan de voorkant van het oog. De iris wordt ook wel het regenboogvlies genoemd en geeft het oog zijn kleur. 
  • Het netvlies, ook wel de retina genoemd, is de binnenste laag van het oog. In het netvlies zitten de lichtgevoelige cellen die ook wel bekend staan als staafjes en kegeltjes. 

 

Pupil

Voordat lichtstralen op het netvlies komen, gaan ze eerst door de pupil. Dit is de zwarte opening in de oogbol die de hoeveelheid licht regelt die in het oog valt. Bij weinig licht  is de pupil groot, bij fel licht klein.

Lens en netvlies

Achter de pupil zit de ooglens. Deze stelt het beeld scherp en bundelt het licht zodat het scherp en duidelijk op het netvlies (de retina) valt. In het netvlies liggen de lichtgevoelige cellen (kegeltjes en staafjes) die ervoor zorgen dat we goed in het licht en in het donker kunnen kijken en dat we kleur kunnen zien. In het centrum van het netvlies liggen de zintuigcellen, de kegeltjes, het dichtst bij elkaar. Dit gebied noemen we de gele vlek (macula lutea). Hiermee kunnen we het scherpst zien. De lichtstralen die op de gele vlek en de rest van het netvlies vallen,  worden omgezet in elektrische signalen die weer via de oogzenuw naar de hersenen gaan. 

De oogzenuw

De verzameling zenuwvezels die het elektrisch signaal van de zintuigcellen naar de hersenen verstuurt, vormen samen de oogzenuw. In het begin van de oogzenuw, de zogenaamde papil, zitten geen zintuigcellen. Je kunt er dus niet mee kijken en daarom wordt dit ook de blinde vlek genoemd.

Gezichtsveld

Het gezichtsveld is de omgeving die we kunnen waarnemen zonder er direct naar te kijken. Het is de omgeving rondom wat we kunnen waarnemen. Als we naar een vast punt kijken zien we meer dan dit punt alleen en dat is het gezichtsveld. We hoeven daarvoor ons oog of hoofd normaliter niet te bewegen om dit te zien. Het gezichtsveld is belangrijk om objecten tijdig waar te nemen. Het heeft een signaleringsfunctie en zorgt er bijvoorbeeld voor dat we niet over een stoeprand struikelen of een glas omgooien en dat we zaken in onze omgeving op tijd waarnemen. 

Visuele systeem

Zien of waarnemen doen we niet alleen met de ogen, maar ook de oogzenuw en de hersenen spelen hierbij een rol. Feitelijk vind het zien pas in de hersenen plaats. Dit geheel noemen we het visuele systeem. Beschadigingen of defecten van één van deze onderdelen van het visuele systeem kunnen slechtziendheid of blindheid veroorzaken.