menu Sluit het hoofdmenu

Toekomstscenario's in technologie

Jaarbeeld 2018: In het ‘Magazien’ Infovisie publiceerden we over mogelijke toekomstscenario’s en trends in technologie voor mensen met een visuele beperking (juni, 2018). Titel van het artikel: 2040: Tim was blind, nu slechtziend? Hoe ziet het alledaagse leven van iemand die blind of slechtziend is er tegen die tijd uit? Welke hulpmiddelen zijn er dan?

Auteur en innovator dr. Nienke Nijhof: ‘De ontwikkelingen op het gebied van technologie gaan heel snel. Wij volgen die op de voet. Het artikel is vooral bedoeld om te prikkelen, om alvast na te denken over de innovaties die er aan komen, zodat we er nu al samen mee aan de slag kunnen. We werken hierbij onder meer samen met een van onze optometristen. Hij is nauw betrokken bij het werk van neurochirurgen om chiptechnologie in te zetten als 'oog' voor mensen die blind zijn. Door met experts vanuit verschillende vakgebieden bij Bartiméus te bespreken wat de positieve en negatieve gevolgen van technologische ontwikkeling kunnen zijn, kunnen we er nu al op inspelen.'

Terug naar Bartiméus Jaarbeeld 2018

2040: Tim was blind, nu slechtziend?  

Artikel verschenen in Infovisie, juni 2018. Auteurs: Nienke Nijhof en Paul de Nooij - Bartiméus. 

InfoVisie staat ieder kwartaal weer vol met artikelen over hulpmiddelen voor mensen die blind of slechtziend zijn, maar welke hulpmiddelen zouden er in 2040 zijn? Het draait in dit verhaal allemaal om Tim, een jongen die al in 2040 leeft en in dat jaar van blind slechtziend is geworden. We gaan zo dadelijk met Tim kennismaken en je daarmee een sneak preview geven van de mogelijke hulpmiddelen in 2040. Door dit verhaal te vertellen, maken we zichtbaar welke technische ontwikkelingen en mogelijkheden er in de toekomst op ons staan te wachten en welke positieve en negatieve aspecten die met zich mee gaan brengen. De hulpmiddelen die Tim gebruikt, zijn nu nog niet beschikbaar als producten of apps, maar onderdelen ervan worden nu al wel ontwikkeld en worden in bestaande apparaten en software verwerkt. Organisaties die zich richten op ondersteuning voor mensen met een visuele beperking, zijn daarom nu al bezig te experimenteren met die nieuwe technologische ontwikkelingen om zo 'toekomstproof' te zijn en te blijven. Het verhaal van Tim is bedoeld om te prikkelen, om u en ons alvast na te laten denken over de innovaties die eraan komen, zodat we daar in het heden al samen mee aan de slag kunnen gaan.   

Leren zien in 2040  

Tim is in dit verhaal op miraculeuze wijze beland in het jaar 2040. Tim is 29 jaar jong en een vrolijke en hardwerkende jongen. Hij is sinds kort slechtziend, daar is hij blij mee, want daarvoor was hij blind. Bij Tim is onlangs een chip in zijn hersenen geïmplanteerd die direct is aangesloten op zijn visuele cortex. Zijn bionische ogen geven de beelden door aan die chip zodat Tim weer kan zien (#trend cyborg ). Let op, Tim ziet absoluut nog niet hetzelfde als ziende mensen kunnen zien. Hij heeft wel bewust gekozen voor een implantaat. Zijn vriend Hein zou er op een gegeven moment liever voor kiezen blind te blijven. Hij kiest dan principieel voor het blind zijn. Tim is na het plaatsen van de chip volop in training zodat hij leert om te gaan met de visuele prikkels. Tims hersenen zijn helemaal niet gewend aan al die nieuwe visuele input en het vergt veel oefening om de beelden die hij ziet, op de juiste manier te interpreteren. Weer iets kunnen zien, heeft een grote impact op Tim z’n leven. De training vindt deels fysiek plaats, maar hij kan ook altijd de hulp inschakelen van zijn eigen persoonlijke virtuele coach (#trend virtual coaching) .   

Wow dat dat kan in 2040!  

Tim heeft de afgelopen jaren veel technologie leren gebruiken om zijn leven makkelijker te maken. Door middel van een zelfgemaakte horloge met behulp van de 3D-printer, herkent zijn huis Tim direct en wordt bij binnenkomst het licht al aangepast aan zijn persoonlijke voorkeuren. Het huis van Tim reageert dus op wie er binnenstapt en kan daar met behulp van technologie op reageren (#trend ambient intelligence ). Hij heeft ook een leuk grapje uitgehaald met zijn vriendin Sanne. Tim heeft voor haar een armband geprint (#trend 3D printing ). Zij draagt de armband nu eigenlijk altijd, maar als Sanne dan het huis van Tim inkomt, herkent het huis Sanne ook en wordt direct 'hun liedje' afgespeeld bij binnenkomst. Sanne denkt nog steeds dat Tim dat zelf aanzet, haha. Het dashboard of scherm waarmee Tim alle technologie kan bedienen in zijn huis is ook op hem afgestemd. Er zitten enkele visuele mogelijkheden in, maar veel is nog audiogestuurd. Dat is waar Tim als jong kind mee heeft leren werken en dat werkt voor hem dan ook het meest prettig. De toegankelijkheid van dat soort systemen, of ook wel de interface genoemd, is sterk verbeterd (#trend user experience design) .  

Tim werkt bij een groot verpakkingsmateriaalbedrijf. De laatste jaren heeft hij steeds meer gemerkt dat we naar een echt inclusieve samenleving toegaan. Bepaalde zaken worden op zijn werk ook zo gepersonaliseerd dat het hem echt gemakkelijk wordt gemaakt. Zijn computer gaat automatisch over op zijn persoonlijke instellingen, uren worden automatisch geschreven aan de hand van zijn werkzaamheden. Computeren gaat bij Tim allang niet meer alleen via het computerscherm, hij kan namelijk op de muur naast hem ook bepaalde zaken direct letterlijk voelen, zoals een nieuw ontworpen verpakkingsmateriaal (#trend haptische interface). Tim heeft daardoor echt ervaren dat hij minder energieverlies heeft. Als Tim klaar is met werken, trekt hij zijn slimme jas aan die hem zeer nauwkeurig de weg wijst naar de trein en die hem elk obstakel helpt te vermijden dat hij onderweg tegenkomt. Gelukkig had hij hem nog opgeladen want vorige week was hij leeg en toen werkte die niet.   

Afhankelijkheid en ethiek  

Tim maakt zich soms wel zorgen, want wat als de technologie niet werkt, of uitvalt of gehackt wordt, ook dan moet hij zich wel kunnen redden. De afhankelijkheid van technologie wordt steeds groter, maar je wilt hem aan de andere kant zo klein mogelijk houden. Hij probeert zichzelf dan ook te trainen zelfredzaam te zijn zonder alle technologie. Sowieso is Tim iemand die zich wel met ethische vraagstukken bezighoudt. Met technologie zijn we steeds beter in staat gedrag te voorspellen, maar daarmee ook te manipuleren. Bijvoorbeeld het systeem dat Tim in huis heeft, kan gehackt worden en daar kunnen ze veel gegevens uithalen over het dagelijks leven van Tim, zoals wanneer hij wel en niet thuis is. Hoe ga je daarmee om? Dat zijn lastige en moeilijk te beantwoorden vraagstukken, waar wel over nagedacht moet worden. Tim participeert dan ook in de werkgroep, gericht op die ethische vraagstukken bij de TU in Eindhoven, waar hij zelf is afgestudeerd.  

Mens en machine  

In 2040 leidt de samenwerking tussen mens en machine tot de beste voorspellers en beslissers. Tim houdt erg van schaken en daarvoor gebruikt hij al een schaakcomputer, om samen met de computer de beste te zijn in schaken. Er zijn zelfs wedstrijden waarin schaakcomputers worden toegestaan en het niet meer puur alleen draait om de mens. Die technologie is nu nog niet zo ver, maar in 2040 betekent dat dat we qua gezondheidszorg ook veel meer kunnen voorspellen. Vele klachten zijn progressief van aard, maar technologie kan al vroegtijdig signaleren wanneer verwacht wordt dat iemand achteruit zal gaan. Daar kan tijdig in revalidatie al op worden ingespeeld. Tim heeft een slechtziende vriend Bart. Bart had het heel fijn gevonden als hij bepaalde vaardigheden al had kunnen trainen toen hij nog wat beter zag. Bart gaat steeds slechter zien, en dat kan de technologie in de toekomst al eerder voorspellen, waarna je dus maatregelen kunt nemen (#trends big data en kunstmatige intelligentie ).  

De mens blijft uniek  

In het bovenstaande verhaal lijkt het soms of alles om technologie draait, maar een computer zal nooit zo empathisch, zorgzaam en creatief kunnen zijn als bijvoorbeeld de mens. Tim en zijn vrienden met een visuele beperking zien technologie als een ondersteuning en passen het op die manier ook toe.  Al is de technologie genoemd in dit artikel nog maar het tipje van de ijsberg, trends gericht op robotica, inzet van Drones, Augmented Reality, Virtual Reality, zelfrijdende auto’s en Blockchain-technologie zijn zaken die in dit artikel nog niet eens benoemd zijn. Wie weet kunnen we in een volgend artikel Tim bezoeken in 2050 en zien wat er dan allemaal mogelijk gaat zijn.   

Overzicht trends:  

#trend Cyborg: de fysieke samensmelting tussen mens en machine. Bekend voorbeeld is de pacemaker 

#trend virtual coaching: het virtueel op afstand coachen van cliënten 

 #trend ambient intelligence: omgeving past zich aan jou aan met behulp van technologie 

 #trend 3D-printing: 3D-printen van allerlei mogelijke toepassingen 

 #trend user experience design: bereiken van gebruikerstevredenheid door verbeteringen op gebied van gebruiksvriendelijkheid, toegankelijkheid en plezier van interactie met een product  

#trend haptische interface: Digitale virtuele objecten worden tastbaar weergegeven #trend kunstmatige intelligentie: speciale algoritmes worden gebruikt om gegevens van de gebruiker te verzamelen, te analyseren en daarvan te leren  

#trend big data: slimme software is in staat om patronen en correlaties te herkennen in een grote hoop ongestructureerde data  

De auteur van dit artikel mailen?

Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel, stuur dan een mail naar: nnijhof@bartimeus.nl