menu Sluit het hoofdmenu

Dossier Autisme en een visuele beperking

Wat is VIB-ASS?

Een persoon met VIB-ASS heeft dus zowel een autismespectrumstoornis als een visuele beperking. Maar wat houdt dat in?

Autisme (ASS)

Bij mensen met autisme werkt de informatieverwerking in de hersenen op een andere manier. De term autismespectrumstoornis geeft aan dat autisme zich op verschillende manieren kan uiten.  Ook de mate waarin het zich uit verschilt: van mild tot ernstig.

Bij iedereen met ASS is er sprake van :

  • Beperkingen in de communicatie en interactie met andere mensen.
  • Repetitief (herhalend) gedrag en specifieke interesse.
  • Een andere sensorische informatieverwerking: prikkels komen anders binnen. Mensen met ASS kunnen hier overgevoelig of ondergevoelig voor zijn.

Visuele beperking (VIB)

Ook een visuele beperking kan zich op verschillende manieren uiten en kan variëren van volledig blind, tot een verwerkingsprobleem in de hersenen:

  • Blind / maatschappelijk blind: gezichtsscherpte minder 0.05 of als er sprake is van gezichtsveldbeperking tussen 0-10 graden.
  • Slechtziend: gezichtsscherpte van maximaal 0.30 of als er sprake is gezichtsveldbeperking tussen de 10-30 graden.
  • Cerebrale Visual Impairment (CVI):een visueel verwerkingsprobleem. Hierbij wordt de informatie die via de ogen binnenkomt niet goed verwerkt in de hersenen.

Autisme  in combinatie met een visuele beperking (VIB-ASS)

VIB-ASS is een combinatie van autisme en een visuele beperking. Bij beide aandoeningen komen specifieke kenmerken voor die erg op elkaar lijken. De oorzaak van deze kenmerken is echter verschillend. Om een goede diagnose te stellen en om mensen met VIB-ASS goed te behandelen en/of te begeleiden, is kennis van beide aandoeningen nodig.

Omdat mensen met een visuele beperking en autisme beide dezelfde kenmerken kunnen hebben, kan het moeilijk zijn om een goede diagnose te stellen als bij iemand sprake is van beide aandoeningen. Een paar voorbeelden van kenmerken met bijbehorende oorzaak:

Kenmerk: Fragmentarisch kijken (hiermee bedoelen we dat iemand in plaats van een ‘hele film’ alleen ‘losse foto’s’ ziet. Hierdoor missen mensen een gedeelte van datgene wat er in hun omgeving gebeurt.)

  • Oorzaak bij ASS: Iemand met ASS kan zich sterk richten op details waardoor de binnenkomende informatie niet goed verwerkt wordt (niet in de juiste context geplaatst wordt). Voorbeeld: op een verjaardagsfeest, ziet iemand met ASS een schommel en gaat schommelen, waarbij geen oog is voor de jarige of overige visite.
  • Oorkzaak bij VIB: Informatie over de wereld wordt na elkaar aangereikt. Hierbij worden 'stukjes' van of uit de omgeving na elkaar gezien. Voorbeeld: op een verjaardagsfeest, ziet iemand een schommel, daarna en pas veel later de jarige of overige visite.

Kenmerk: Sensorische informatieverwerking (over- of ondergevoeligheid voor prikkels)

  • Oorzaak bij ASS: Overgevoeligheid voor de prikkel.Voorbeeld: iemand met ASS schrikt omdat hij onverwacht wordt aangeraakt en hij/zij deze aanraking niet prettig vindt.
  • Oorzaak bij VIB: Niet aan zien komen van een prikkel. Voorbeeld: iemand met VIB schrikt van een aanraking omdat hij/zij niet gezien heeft dat er iemand naar hem toekwam.

Nieuws

Autismeweek: aandacht voor autismespectrumstoornis

Het vakblad Markant bespreekt deze maand vier korte casussen met cliënten van Bartiméus. Over hoe zij met de combinatie van een visuele beperking en autisme onder gerichte begeleiding erin slagen hun ontwikkeldoelen te behalen. Lees de casus 'Succesvol implementeren: De cliënt is ons kompas’.
Lees meer

Publicaties

Mentalization can be learned

Guidelines for all parents and caregivers supporting persons with a visual impairment and/or intellectual disability and also suffering from a problematic attachment, psychiatric disorders and/or...



Bestellen

Met het oog op meedoen

Dit boek gaat over mensen voor wie door een combinatie van een visuele en verstandelijke beperking, ‘meedoen in de samenleving’ een bijzondere opgave is. Het heeft tot doel om kennis te delen en...



Bestellen