menu Sluit het hoofdmenu

Dossier Doofblindheid

Begeleiding bij doofblindheid door Bartiméus

Bartiméus is gespecialiseerd in de begeleiding van mensen met doofblindheid en een meervoudige beperking. Mensen die vanaf hun geboorte niks kunnen horen of zien, en mensen die te maken krijgen met functieverlies en vraagstukken rond oriëntatie of communicatie.   

Mensen met doofblindheid hebben slechts een beperkt overzicht over de ruimte om zich heen en de mensen die zich daarin bevinden. Contact op afstand is niet mogelijk. Er zijn altijd aanpassingen nodig om het geheel te overzien. Hoe kan je bijvoorbeeld communiceren met anderen als je daarvoor het zicht en gehoor niet kunt gebruiken? Hoe kan je nog zelfstandig binnenshuis je weg vinden op de tast? En welke activiteiten kan iemand met doofblindheid zelfstandig doen op momenten dat er even geen begeleiding beschikbaar is? Allemaal vragen die een persoonlijk antwoord nodig hebben. Bartiméus heeft expertise op het gebied van doofblindheid en helpt bij het zoeken naar antwoorden.

Wat ik zie is dat de mensen bij Bartiméus heel veel kennis in huis hebben en dat ze aanvoelen wat er met de mensen aan de hand is. Dat is heel prettig om te zien als broer

broer van cliënt

Ondersteuning

  • In de ondersteuning gaan wij uit van de vraag of de vragen van de cliënt. Samen kijken we welke ondersteuning passend is, hoe die geboden wordt en welk tijdspad hierbij past.
  • Om goede ondersteuning te bieden kan aanvullende diagnostiek nodig zijn. Denk hierbij aan visus- en gehooronderzoek, psychologisch onderzoek en de communicatie met mensen met doofblindheid.
  • Vergroten van de communicatiemogelijkheden, de zelfstandigheid of de mobiliteit zijn voorbeelden waarbij vanuit Bartiméus ondersteuning geboden kan worden.
  • Ook is het mogelijk om te wonen bij Bartiméus in één van de doofblindenwoningen in Doorn. Deze woningen kenmerken zich door aanpassingen op het gebied van oriëntatie en mobiliteit, akoestiek en hoog gespecialiseerde begeleiders.
  • Bartiméus ondersteunt ook andere organisaties in het opzetten van doofblindenwoningen voor mensen met een verstandelijke beperking. Lees onze brochure Doofblindspecifiek wonen
  • Daarnaast wordt in samenwerking met het Bartiméus FabLab gezocht naar passende technologische oplossingen voor praktische vragen. Bijvoorbeeld een vibrerende knop om begeleiders te roepen: de Heartbeat.

Communicatie

Voor mensen met een beperking in horen en zien is het niet eenvoudig contact te leggen met de wereld om hen heen. Maar ook voor hun gesprekspartners, bijvoorbeeld familie, begeleiders of verzorgers, vraagt het contact maken om een specialistische benadering.
Speciaal hiervoor maakt Bartiméus gebruik van een methodiek: Kwaliteit in Communicatie (KiC). Deze evidence-based methodiek leert ouders, begeleiders en leerkrachten hun vaardigheden te verbeteren, zodat de persoon met zintuiglijke beperkingen de juiste voorwaarden heeft om optimaal te kunnen communiceren. Dit gebeurt onder begeleiding van een communicatiecoach en met behulp van onder meer video feedback. Lees hier meer over de KiC methodiek.

Daarnaast maken we onder meer gebruik van 'Hand onder hand contact'. Dit is een techniek waarmee mensen met doofblindheid hun tast leren inzetten, nieuwe situaties ontdekken en communiceren met de buitenwereld. Lees meer over Hand onder hand.

Aanpassingen in omgeving

Voor veel mensen met doofblindheid is zelfstandig (blijven) wonen een grote uitdaging. Vooral wanneer er sprake is van bijkomende problematiek, zoals een verstandelijke beperking, zijn mensen afhankelijk van 24-uurs zorg. Veel mensen met doofblindheid wonen in een instelling. Anderen krijgen intensieve ondersteuning aan huis.

Om een woning geschikt te maken voor iemand die niet ziet en hoort zijn hulpmiddelen voor oriëntatie (zoals ruimteverwijzers en gidslijnen op de vloer), communicatie (bijvoorbeeld planborden en verwijzerkastjes) en goede verlichting van belang. Voor mensen die nog een beetje kunnen zien of horen zijn ook kleurcontrasten (denk aan deurposten maar ook dagelijkse gebruiksvoorwerpen zoals servies en bestek), zonnewering en goede akoestiek van de ruimte belangrijk. Het is belangrijk dat de omgeving veilig (geen scherpe materialen zoals grof stucwerk, ronde hoeken, herkenbare en voorspelbare vloer) en overzichtelijk is (meubels op een vaste plaats, vaste zitplaats voor de cliënt met doofblindheid en opgeruimd). Verder is het belangrijk om aandacht te hebben voor een vaste geur in ruimtes (kamergeur). Dit kan gerealiseerd worden door het gebruik van aromaverspreiders zoals geursteentjes.

Voorwaarden inrichting

Ook de inrichting van de directe omgeving, met name het huis, moet aan bepaalde voorwaarden voldoen. Hierdoor wordt de persoon met doofblindheid zo veel mogelijk in staat gesteld om zelfstandig te handelen, of met minder ondersteuning toe te kunnen. Hieronder volgen enkele algemene tips voor de inrichting van het huis en de omgeving:

  • In de woning is zeer veel herkenbaarheid in ruimtes en de indeling ervan. 
  • Binnen een woning vinden verschillende activiteiten bij voorkeur in verschillende ruimtes plaats: eten, slapen, douchen, toilet. 
  • De vloer moet herkenbaar en voorspelbaar zijn om oriëntatie te faciliteren.
  • Er moet een goede geluidsomgeving zijn voor mensen met restgehoor. Met name bij individuele gesprekken is een goede geluidsomgeving van belang.
  • Goede verlichting en kleurcontrasten zijn nodig voor mensen met restvisus.

Begeleid wonen

Bij groepswoningen voor mensen met een verstandelijke beperking en doofblindheid blijkt uit praktijkervaring dat een groepsgrootte van 5 tot 7 personen passend is. Dit biedt sociale interactie en tegelijkertijd voldoende overzicht. Een begeleider kan het beste de hele dienst gekoppeld worden aan vaste cliënten zodat ze weten op wie ze een beroep kunnen doen. Bartiméus begeleidt en adviseert bij het opnieuw inrichten van de ruimte voor mensen met doofblindheid. Lees onze brochure Doofblindspecifiek wonen.

Zorginstellingen 

Bartiméus biedt zorgorganisaties ondersteuning bij het begeleiden van mensen met een beperking in zien en horen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het delen van kennis en scholing van medewerkers. Lees hier meer over ons aanbod.  

 

Wij hebben ons nooit gerealiseerd wat de impact is van doofblindheid. Het is geweldig dat Bartiméus ons dit probleem zo duidelijk kan maken en bruikbare handvatten aanreikt

medewerker zorginstelling in het noorden van het land

Meer informatie

Wilt u meer informatie kunt u contact opnemen met ons Expertisecentrum Doofblindheid.

Nieuws

Doofblinde cliënten buiten comfortzone tijdens Circuskunst

Jongleren, balanceren op een circusbal, samen ringen laten draaien, zweven door de lucht... Dit is werkelijkheid voor een groep doofblinde cliënten tijdens de training Circuskunst bij Bartiméus. De aflopen weken hebben de deelnemers tijdens de lessen hard geoefend en vanmiddag showen ze hun talenten tijdens een voorstelling in het multifunctionele centrum voor sport en bewegen De Bies bij Bartiméus in Doorn.
Lees meer

Lotte wordt doof en blind, maar ze redt zich wel: dát geeft haar leven zin

Dagblad Trouw zoekt in een nieuwe reeks naar mooie en bijzondere zingevingsverhalen. Het eerste verhaal is die van Lotte. Op haar 27ste krijgt ze te horen dat ze doof en blind zal worden (syndroom van Usher). Hoe gaat Lotte hiermee om en hoe zorgt ze ervoor dat ze het leven kan leiden dat bij haar past? Om haar mogelijkheden te ontdekken en zo goed mogelijk te benutten kiest ze voor een revalidatietraject bij Bartiméus. In dit traject krijgt Lotte ondersteuning van ambulant begeleider Ilse.
Lees meer

Publicaties

Met het oog op meedoen

Dit boek gaat over mensen voor wie door een combinatie van een visuele en verstandelijke beperking, ‘meedoen in de samenleving’ een bijzondere opgave is. Het heeft tot doel om kennis te delen en...



Bestellen

Aangeboren doofblindheid

Dit boek gaat over leven met aangeboren doofblindheid. Leven met aangeboren doofblindheid is niet gemakkelijk. Je neemt nauwelijks vanzelf informatie op uit de omgeving. Je hebt aanpassingen nodig...



Bestellen

Ervaringsverhalen

‘Een verademing om te horen waar geluiden vandaan komen’

Liever doof of blind? Een vraag die goedziende mensen nog weleens willen stellen. Het beantwoorden ervan blijkt onmogelijk! Maar wat als het realiteit is en je zowel weinig hoort als ziet én je weet dat dit slechter wordt? Oud-cliënt Annie Struijk (68) kampt sinds haar jeugd met Usher* wat haar fiks beperkt heeft in haar doen en laten. Maar sinds 2017 hoort ze veel beter. Annie is geopereerd, heeft een tweede cochleaire implantaat (afgekort CI) en sindsdien gaat er een wereld voor haar open.
Lees meer

'Een verrijking nu we weten wat we onze doofblinde cliënten kunnen bieden'

Op de woning waar ik werk is een mevrouw komen wonen die naast haar verstandelijke beperking, ook doof én volledig blind is geworden. Caro, ambulant medewerker van expertiseorganisatie Bartiméus heeft ons team aan de hand meegenomen en ons de wereld geïntroduceerd van het niet kunnen zien en horen. Confronterend!
Lees meer