menu Sluit het hoofdmenu

Project: ‘Help, ze spuiten vergif in mijn oog’

Kinderen zien er vaak tegenop om voor oogheelkundig onderzoek naar Bartiméus te komen. Deze spanning is onplezierig voor kinderen, ouders en professionals. Het kan ook leiden tot minder betrouwbare uitkomsten van de onderzoeken. In dit project ontwikkelden we materialen waardoor kinderen de onderzoeken als minder spannend ervaren.

Aanleiding voor dit project

Onze oogartsen en orthoptisten signaleren vaak spanning bij kinderen voor een oogheelkundig onderzoek. Jonge cliënten zien ertegen op om voor een dergelijk onderzoek naar Bartiméus te komen. Zij hebben doorgaans al veel medische onderzoeken achter de rug en vragen zich af wat hen te wachten staat. Daardoor kunnen zij onprettige fantasieën over het onderzoek hebben.

Hoe beter ouders op de hoogte zijn van wat gaat gebeuren, hoe beter zij hun kinderen kunnen voorbereiden. De spanning voor oogheelkundige onderzoeken is niet alleen onplezierig, maar kan ook tot gevolg hebben dat de uitkomsten van deze onderzoeken minder betrouwbaar zijn. Daarnaast is onze ervaring dat onderzoeken beter verlopen wanneer ouders en kinderen goed op de hoogte zijn van wat er gaat gebeuren.

In 2013 hebben we contact gezocht met de Stichting Kind en Ziekenhuis, die zich bezig houdt met verbetering van kindgerichte medische zorg, onder andere via kinderparticipatie. Kindgerichte zorg is zorg waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke behoeften van kinderen, zoals het serieus nemen van angst en stress en het zoveel mogelijk voorkomen van pijn.

Ook Bartiméus wilde kinderen laten meedenken over hoe de oogheelkundige onderzoeken worden uitgevoerd. Uit gesprekken met kinderen en uit onderzoek is gebleken dat kinderen minder spanning ervaren als ze meer regie krijgen tijdens medische onderzoeken.

Aanpak

Wij hebben geïnventariseerd waar volgens onze jonge cliënten de knel- en verbeterpunten liggen rond onze oogheelkundige onderzoeken. Ongeveer 60 kinderen hebben daarnaast ook meegedacht hoe we deze knelpunten kunnen aanpakken. Samen met best practices van ziekenhuizen en wetenschappelijke literatuur gaf dit voldoende input voor het project.

We hebben zowel aandacht besteed aan het ontwikkelen van materialen die tijdens het onderzoek spanningverlagend werken en aan materialen die kinderen kunnen gebruiken ter voorbereiding op het onderzoek. Daarnaast letten we op de bejegening van kinderen: hoe kunnen de professionals hen op hun gemak stellen voor en tijdens het oogheelkundig onderzoek?

Tijdens het gehele project hebben wij kinderen gevraagd in hoeverre de ontwikkelde materialen voldoen aan hun wensen, bijvoorbeeld of ze kindgericht genoeg zijn.

Doelstelling / resultaat

Het ontwikkelen en implementeren van materialen waardoor kinderen de onderzoeken als minder spannend ervaren. Dit zorgt ervoor dat onderzoeken beter verlopen en meer betrouwbare resultaten geven.

Voorbeelden van materialen:

  • een voorbereidingspakket voor het elektrofysiologisch onderzoek, wat als meest spannend wordt ervaren. Dit bevat concrete materialen die in het onderzoek gebruikt worden, zodat thuis al even ‘geoefend’ kan worden.
  • een interventie waardoor kinderen het oogdruppelen als minder spannend ervaren
  • beloningsmateriaal, bijvoorbeeld diploma’s voor deelonderzoeken tip-kaarten voor ouders en professionals met manieren om kinderen af te leiden
  • kaarten voor professionals met tips voor het omgaan en praten met kinderen

Daarnaast hebben we professionals geïnformeerd over de materialen en geschoold in het gebruik ervan. Ook organiseerden we studiemiddagen voor orthoptisten, oogartsen en klinisch fysici over hoe zij kinderen het beste kunnen bejegen.

Doelgroep

Kinderen en jongeren in de leeftijd van 3 tot 18 jaar die voor elektrofysiologisch, oogheelkundig, visueel functie of psychologisch onderzoek komen hebben meegewerkt aan het project. Sommige materialen zijn gericht op ouders en professionals. Zij spelen immers vaak een belangrijke rol om kinderen te bereiken en om hun spanning voor het onderzoek te verlagen.

Planning

Dit project liep van september 2014 t/m augustus 2015.

Het project werd opgevolgd door het project 'moet ik vandaag gedruppeld worden?' Hierin wordt onderzocht hoe spannend kinderen oogdruppels vinden en wat de invloed van interventies is.

Beide projecten zijn mogelijk gemaakt door de vereniging Bartiméus Sonneheerdt

Contact

Meer weten over deze projecten? Neem contact op Florine Pilon (fpilon@bartimeus.nl) of Heleen Veen (hveen@bartimeus.nl).