menu Sluit het hoofdmenu

Nationale Museumweek: hoe toegankelijk zijn onze musea?

geplaatst op Severine met geleidehond Gibson in museum

Het is Nationale Museumweek en daarom organiseren ‘onze’ ruim 400 musea in NL allerlei activiteiten voor publiek. Zijn al deze musea ook ingesteld op bezoekers met een (visuele) beperking? En waar gaat het bij 'toegankelijkheid' om? We vroegen het onze toegankelijkheidsexpert en ervaringsdeskundige Severine Kas (42). Bartiméus heeft de afgelopen jaren diverse grote musea geadviseerd over hun toegankelijkheid.

Onderzoek is er (nog) niet naar gedaan, maar uit ervaring weten we wel dat veel musea en locaties in ons land niet toegankelijk (genoeg) zijn voor mensen met een (visuele) beperking - Severine Kas (doofblind) architect en lid van het Bartiméus Adviescentrum Toegankelijkheid

Wat komt er kijken bij een toegankelijk gebouw?

Severine: ‘Voor ons als toegankelijkheidsteam betekent dat we een nulmeting en advisering op gebouwniveau doen. Daarbij kijken we naar bereikbaarheid, betreedbaarheid, vindbaarheid en veiligheid. Is het gebouw goed bereikbaar met het openbaar vervoer, is de entree duidelijk vindbaar? Voor de veiligheid zowel in en om het gebouw is het belang van trapmarkering groot voor de doelgroep met een visuele beperking, maar ook ouderen hebben hier baat bij. Zo ook bij een goede verlichting en voorkomen van lichthinder. Worden er alternatieven geboden in informatievoorzieningen?'

'Dit zijn enkele voorbeelden waar wij naar kijken om te zorgen dat de slechtziende bezoeker zo zelfstandig en goed mogelijk het museum kan ervaren.’

Ze vult aan: ‘Bij de advisering kunnen we ook een workshop aanbieden waarbij we de medewerkers meenemen in het ervaren van een museum als je slechtziend bent. Zo ervaren ze hoe je met kleine aanpassingen in gebouw én gedrag je al veel impact kunt bereiken.’

Samenwerking met De Zonnebloem

In 2017 is Bartiméus een mooie samenwerking gestart met De Zonnebloem: ‘Onbeperkt eropuit'. Wij ondersteunen in dit project landelijke vrijetijdslocaties voor een betere toegankelijkheid voor mensen die slechtziend of blind zijn’, zegt Severine met ook nu weer veel enthousiasme.

‘De Zonnebloem heeft de knowhow op gebied van rollator en (elektrisch) rolstoel toegankelijkheid en Bartiméus is specialist op het gebied van visuele (informatie) toegankelijkheid. Met deze gezamenlijke kennis komen we tot een inclusief advies, gericht op meerdere beperkingen. En voor de locaties en musea betekent dit dat zij uiteindelijk een bredere doelgroep kunnen ontvangen.’

In dit project biedt het toegankelijkheidsteam de locaties een technische keuring en een belevingstoets. Bij dit laatste gaat een aantal mensen met een (visuele) beperking de locatie bezoeken, waarbij ze op vooraf bepaalde aspecten toetsen en vastleggen.

Als mystery guest door Stedelijk Museum Amsterdam

Severine beleeft het dikwijls zelf. ‘De grote glazen entree van het Stedelijk Museum doemt voor mij op. Als mystery guest mag ik een belevingstoets doen in het Stedelijk. Maar hoe kom ik überhaupt binnen? Er lopen geen geleidelijnen, waar moet ik heen. Aha eindelijk zie ik iets wat lijkt op een tourniquette, zou dat de ingang zijn?'

‘Wel spannend om met Gibson, mijn geleidehond, door zo’n carroussel deur te lopen, dat gaat namelijk niet altijd goed. Ik loop er heen. Ik hoor een stem: 'mevrouw, mag ik u via deze deur begeleiden? Hier links is namelijk een normale deur met brede doorgang. Wat fijn! Blijkbaar heeft de suppoost mij gezien en biedt me nu een welkome entree aan. Dit voelt goed.’

Bovenstaand is een voorbeeld van hoe iets op gebouwniveau niet toegankelijk is. ‘Maar door een goede gastvrijheid toch een warm welkom wordt geboden!’, vertelt Severine tevreden.

Van Boijmans tot Museumplein

Enkele voorbeelden van toegankelijkheidsprojecten die Bartiméus samen met De Zonnebloem inmiddels heeft afgerond:

  • Concertgebouw Amsterdam;
  • Stedelijk museum Amsterdam;
  • Kasteel Doorwerth; 
  • Openluchtmuseum Arnhem.

En dit jaar gaat ons Adviescentrum Toegankelijkheid verder met de samenwerking met De Zonnebloem. Hoe mooi zou het zijn als zoveel mogelijk locaties toegankelijk worden voor een zo breed mogelijk publiek!

Beleving door museummedewerkersBeleving museummedewerkers

Severine geeft zelf ook workshops in samenwerking met De Zonnebloem. Wat geef je je deelnemers dan mee?
‘In de workshop ga ik in op de ervaringen in en rondom het museum, zowel van de technische keuring als vanuit de beleving (ervaring). En zowel vanuit rolstoeltoegankelijkheid als vanuit toegankelijkheid voor mensen met een visuele beperking. Ik geef hele concrete voorbeelden van wat goed en minder goed gaat in het museum. Waar zitten de kleine quick-wins en waar moeten ze bij bijvoorbeeld een verbouwing op letten?’

De meerwaarde van Severine is dat ze vanuit haar rol als architect én ervaringsdeskundige verschillende onderwerpen vanuit ‘eigen ervaring’ kan verdiepen. Dat geldt bijvoorbeeld als het gaat om het belang van ‘inclusief ontwerpen’. Maar ook voor een stuk ‘beleving’.

Severine: ‘We laten museummedewerkers met een beperkingenpak aan zelf door hun museum lopen, hoe voelt dat? Hoe rolt dat? Hoe eng is het als je niet goed kunt zien? Kortom: het zelf ervaren. Dan komt ons verhaal pas écht goed binnen!’

45 inspecteurs testen musea

Nog zo’n project dat bijdraagt aan het verbeteren van de toegankelijkheid van musea in NL is de ZIENSWIJZEN: de beleving van een museum door de ogen van 45 mensen met een visuele beperking. Komende drie maanden gaan zij allerlei musea kris kras door het land bezoeken. Initiatiefnemer van het project is het Oogfonds met onder andere Bartiméus als samenwerkingspartner.

‘Die 45 mensen zijn de zienswijzen!’, vult Severine aan. ‘Zij laten op hun eigen manier zien hoe zij het bezoek aan een museum hebben ervaren. Dit alles met een positieve insteek. Uiteraard lopen zij tegen zaken aan, dat krijgt aandacht maar juist ook de elementen waar de zienswijzen geraakt worden, gaan ze delen.’ Waarom is een bezoek aan de moeite waard en waarom zouden de ZIENSWIJZEN het museum aanbevelen aan anderen met een visuele beperking? Dit project is een spin-off van de RAAK-stimuleringsprijs voor musea.

Meer toegankelijkheid in NL

Het mooie van alle bovengenoemde projecten is dat ze elk met een eigen insteek bijdragen aan een toegankelijker NL. Onze oproep: laten we met elkaar en de juiste knowhow een steentje bijdragen aan meer toegankelijke musea én locaties in Nederland.

Onze missie

Bartiméus streeft naar een toegankelijke samenleving voor 300.000 mensen in Nederland met een visuele en/of meervoudige beperking. Hoe mooi zou het zijn als iedereen - ongeacht welke beperking dan ook - volwaardig mee kan doen aan de maatschappij! Maar dan is goede toegankelijkheid wel een randvoorwaarde.

Contact

Heeft u vragen over toegankelijkheidskeuringen- en adviezen, workshops (inclusief of exclusief ervaringssessie)? Neem dan contact op per email via toegankelijkheid@bartimeus.nl of bel Bartiméus via het nummer 088 - 88 99 888 (bereikbaar van 08.30 - 17.00 uur).

Poster Nationale Museumweek 2019Ga voor meer info naar bartimeus.nl/toegankelijkheid. Meer lezen over de Nationale Museumweek? Ga naar nationalemuseumweek.nl/nieuws/andre-kuipers-lanceert-vijfde-nationale-museumweek.

Volg onze collega Severine op Twitter en/of LinkedIn.