menu Sluit het hoofdmenu

Bartiméus ondertekent Convenant Braille Autoriteit

geplaatst op Jopie Nooren ondertekent namens Bartiméus het Braille-Autoriteit

Bartiméus is één van de maar liefst 19 organisaties in het Nederlandse en Vlaamse taalgebied die het initiatief heeft genomen om braille díe aandacht te geven die het verdient. Bestuurder Jopie Nooren tekende gisteren het convenant voor de Nederlandse taal namens Bartiméus.

In het convenant verstevigen we de positie van de brailletaal én maken we afspraken over het gebruik en de productie van braille.

Waarom standaardiseren?

De betekenis van de meeste brailletekens ligt vast. Wat gaat er nu anders dan toen het convenant er nog niet was?

Bart Simons, lid van het Besluitvormend Comité van de Braille Autoriteit, legt uit: 'In 6-puntsbraille zijn er 64 combinaties, tekens, mogelijk. Dat is onvoldoende om alle symbolen weer te geven. Er is geen probleem voor de ‘gewone’ letters, wel voor de vele symbolen die in teksten kunnen voorkomen; dat is bovendien afhankelijk van de taal. We moeten daarom creatief zijn: zo bestaan heel wat symbolen uit twee opeenvolgende brailletekens. Ook dubbel gebruik is mogelijk, afhankelijk van de context: we gebruiken bijvoorbeeld hetzelfde brailleteken voor het plusteken en het uitroepteken. Het enige verschil is dat een plusteken voorafgegaan en gevolgd wordt door een spatie, terwijl het uitroepteken meteen aan het woord wordt geschreven. Hetzelfde brailleteken kan nu, zonder duidelijke afspraken, dus meerdere betekenissen hebben.'

Speciale tekens

'Een ander probleem zijn de accentletters. We kunnen in braille geen accent circonflexe of trema boven een letter plaatsen. En dan zijn er de speciale tekens voor wiskundige formules, scheikundige symbolen en dergelijke. Daar hebben we geen standaard en het is dus onmogelijk om informatie eenduidig om te zetten naar braille. Met name voor studieboeken is het cruciaal dat de blinde lezer een exacte weergave krijgt van het gedrukte boek.'

'Sinds de opmars van de computer en het internet maken we onder meer gebruik van de brailleleesregel om digitale teksten te lezen. Speciale software zet digitale teksten om in brailletekens en die verschijnen op die leesregel. Omdat de meeste brailleregels maar 40 tekens bevatten, maken we hier gebruik van 8-puntsbraille. Op die manier zijn er 256 combinaties mogelijk, waardoor de brailleweergave compacter wordt.'

'En we hebben ook nog het 8-puntsbraille en daar is het probleem dat er nooit een standaard voor is opgesteld. Producenten van brailleproducten hebben met de beste bedoelingen eigen regels bepaald. Dat maakt het voor de gebruiker moeilijker om te weten wat er staat. Ook software heeft een standaard nodig om alles correct te interpreteren en eenduidig in braille om te zetten.' En daarom is Braille Autoriteit opgericht om standaarden te ontwikkelen en om deze ook te implementeren, aan te leren en te verspreiden. Een norm heeft immers alleen maar waarde als die ook gedragen wordt door iedereen die met braille in aanraking komt.'

Het convenant werd ondertekend op locatie van de Taalunie in Den Haag, die ook bij het convenant is aangesloten. Het convenant gaat per direct van kracht.Convenant Braille Autoriteit

Expertise

Meer over braille en het belang ervan voor mensen met een visuele beperking kunt u lezen in ons Specialistisch Braille Dossier op deze site.