menu Sluit het hoofdmenu

Word geen slaaf van het nieuws

geplaatst op Karin zit met kopje thee bij een vijver

Karin Westerink is verliesdeskundige, blind en expert in de kennisgroep Verlies van Bartiméus. Een situatie zoals nu met corona, leidt bij veel mensen tot stress. Zo schrijft ze in haar blog. De versoepelingen leiden ertoe dat slechtziende en blinde mensen vaker in ‘onveilige situaties’ kunnen komen, áls ze er ook weer meer op uit gaan. ‘Iedereen heeft een eigen dominante reactie op moeilijke situaties. Stress maakt dat je doorschiet in die reactie.‘

We doen het allemaal anders, omgaan met de Corona-maatregelen. De een organiseert online-dansfeestjes, de ander volgt voortdurend het nieuws en voelt zich continu gestresst. Hoewel we allemaal in hetzelfde schuitje zitten, verschilt ons schuitje eigenlijk ook nogal. En hoe je in dat schuitje zit is ook heel verschillend. Dansend of gestresst, het maakt uit hoe je het leven in dit coronatijdperk ervaart en wat je ermee doet. Als je een visuele beperking hebt dan is het gewone dagelijkse leven vaak al een uitdaging. Met de Coronamaatregelen is het veelal weer een zoeken naar een nieuwe broze balans. En ook dat is voor iedereen weer anders.

Voor mij, praktisch blind sinds 6 jaar, veranderde er niet zo veel

Alleen mijn freelance-werk staat op een laag pitje. Vergaderingen doe ik online. Verder kan ik nog steeds heerlijk wandelen in een natuurgebied vlakbij, met hond en stok. In mijn tuin kan ik boeken luisteren en met mijn partner genieten van eenden en zwanen in de sloot die grenst aan onze tuin. 

Open brief aan Rutte

Een ander geluid komt van een jonge vrouw. In de krant schrijft Lotte de Bitter (28) een open brief aan premier Rutte. Ze schrijft dit omdat de Coronamaatregelen voor haar als blinde een onleefbare situatie creëren voor haar dagelijks leven. 'Ik voel me afgesloten, ingesloten en opgesloten, nu nog meer dan voorheen', zijn haar treffende woorden. Ze was gewend om haar leven zoveel mogelijk zelfstandig te leiden. Lotte heeft werk, reisde met het ov het hele land door, deed boodschappen met hulp van een supermarktmedewerker en vroeg hulp aan naasten waar nodig. De Coronamaatregelen veranderden haar zelfstandige leven, zo schrijft ze aan premier Rutte.
 
'Ik voel me weggerukt uit een samenleving die normaal gesproken al sneller gaat dan ik kan bijhouden', aldus Lotte. En ze maakt zich zorgen. 'Ik heb geen angst om ziek te worden, mijn angst is gericht op de periode na de versoepeling van de maatregelen. Ik kan niet zelfstandig naar een supermarkt, omdat ik de medewerker die 1,5 meter voor me loopt, niet kan volgen. De tape op de grond is niet voelbaar met een taststok. Schotten van plexiglas zijn voor mij compleet onzichtbaar. De NS richt een '1,5 metertrein' in die totaal niet 'blind-proof' is. Ik ben bezorgd hoe ik mijn plekje moet gaan vinden in deze nieuwe samenleving, van wie niemand weet hoelang die zal bestaan.' Lotte is niet de enige die worstelt met hoe het nu is, en hoe het straks moet.

Een ronde langs enkele andere mensen met een visuele beperking vertelt me dat er zorgen en stress zijn

Enkele reacties:
'Vroeger durfde ik gewoon hulp te vragen, nu niet, ik voel dat ik mensen belast terwijl ik dit eerder niet zo ervoer.'
'Ik snap het nieuwe normaal niet, het gaat te snel om bij te houden wat ik wel en niet moet of mag doen'.
'Ik blijf maar thuis, ik ga het uit de weg.'
'De 2 activiteiten die ik buitenshuis deed zijn weg gevallen, dat was mijn houvast en ritme, nu heb ik niets om naar uit te kijken'. 
'Ik kan me nergens op concentreren, voel me opgejaagd terwijl ik steeds maar thuis zit'.
'Ik volg nu de hele dag het nieuws en kom niet toe aan gewoon een boek luisteren'.

Stress

Crisissen doen een beroep op je veerkracht. Dat weet ik uit eigen ervaring. Stress-verhogende factoren zijn: verveling, gebrek aan contact met anderen, verwarrende informatie over wat wel en niet te doen, of over hoe lang de moeilijke situatie duurt. Hoe langer de stress aanhoudt, des te meer effect heeft dit op je psychisch welbevinden. Crisissen doen een beroep op je veerkracht. Dat weet ik uit eigen ervaring. Blind worden op volwassen leeftijd heeft me veel geleerd over omgaan met stress, onzekerheid en machteloosheid. En ook hoe belangrijk steun van je omgeving daarbij is. 
 
Veerkrachtig zijn kun je vaak beter als je die sociale steun hebt. Daarbij helpt het ook de mate waarin je autonomie, zelfstandigheid en een positief gevoel van eigenwaarde hebt. Dat is niet iedereen gegeven. Toch kun je wel invloed uitoefenen op hoe je omgaat met stressvolle situaties.
Een veerkrachtig mens heeft verschillende manieren om met emoties om te gaan, in uiteenlopende situaties. Bijvoorbeeld door sociale steun te zoeken, anderen te helpen, jezelf even af te zonderen.
 
Als de stress toeneemt, wordt het moeilijker om deze verschillende soorten gedrag in te zetten. Stress werkt als een soort blikvernauwing, het beperkt je flexibiliteit. Iedereen heeft een eigen dominante reactie op moeilijke situaties. Stress maakt dat je doorschiet in die reactie.
 
Mijn dominante manier van reageren is eerst de situatie overzien. Bij stress wordt dat een terugtrekken in mezelf. Anderen hebben weer dat ze zichzelf vergeten en alleen nog maar aan anderen denken. Wat ook kan is als je de controle op de situatie belangrijk vindt, en die krijg je niet, dat je je dan totaal ontredderd kunt gaan voelen. En dan tot niets meer komt.

Hoe blijf je veerkrachtig

Het kan je dus helpen om je bewust te worden van hoe je gewend bent te reageren, en ervoor te zorgen dat je daar niet in doorschiet. Ritme en structuur geeft houvast, en dat hebben mensen nodig in crisistijd. Op tijd opstaan, douchen, gezond eten, bewegen, jezelf blijven verzorgen. Dit zijn voor mij de basis voor balans in mijn leven. Een dag-en weekplanning helpen daarbij.
 
Als je geen werk hebt, dan helpt het op zoek te gaan naar een hobby, jezelf iets nieuws aanleren, bijvoorbeeld een taal, een online-studie volgen, of muziek maken. Het leidt je af en voorkomt dat je gaat piekeren. Een nieuwe uitdaging, iets nieuws leren is sowieso goed voor je hersenen, en geeft een impuls aan je veerkracht. Jezelf doelen stellen, al is het een doel voor een uur, hoe klein ook; je geeft er zin mee aan je leven. Betekenisvol een dag doorkomen is een primaire levensbehoefte en het houdt somberheid en machteloosheid buiten de deur.

Om gezond te blijven heb je ook contact, een gevoel van verbondenheid, met anderen nodig. Bovendien weet ik uit eigen ervaring, en ook blijkt dit uit wetenschappelijk onderzoek, dat het helpt om iets te doen voor anderen. Zelf doe ik vrijwilligerswerk bij de Luisterlijn. Iets betekenen voor anderen geeft je ook werkelijk een positief gevoel van eigenwaarde, wat je veerkracht versterkt.

Kies één betrouwbaar nieuwsmedium en volg dat goed

In een artikel in Dagblad Trouw stelt psycholoog Coppens dat het belangrijk is voor je mentale gezondheid om geen ‘slaaf’ te worden van het nieuws. Dat betekent niet dat je moet stoppen met lezen over corona, maar neem het nieuws op gezette momenten tot je. 'Wie constant bezig is met de bedreigingen om zich heen, wordt angstiger’, aldus de psycholoog. Mensen worden ook onzeker en gestrest van onduidelijke informatie over het virus. 'Daarom is het belangrijk om niet alles wat los en vast zit te lezen', zegt Coppens. 'Er is ook veel nepnieuws in omloop, en meningen en feiten lopen door elkaar. Kies één betrouwbaar nieuwsmedium en volg dat goed', is de tip van Coppens.

Hetzelfde schuitje?

Hoewel het lijkt alsof we allemaal in hetzelfde schuitje zitten, is dat als je goed kijkt, niet zo. De uitdaging is om vanuit je eigen schuitje verbinding te gaan zoeken met anderen. Want samen kun je een vloot maken die stabieler is dan het schuitje alleen. We hebben elkaar nodig, in goede en in slechte tijden.

Meer lezen over copen met corona?

De kennisgroep Verlies publiceerde in april 2020 de white paper Copen met corona voor professionals in zorg en onderwijs. Ga voor meer blogs en informatie naar ons dossier Verliesverwerking