menu Sluit het hoofdmenu

Ik wil er weer op uit, maar hoe is dat voor mijn hond?

geplaatst op francis en nikki samen in de tuin

Nu de coronamaatregelen worden versoepeld en het OV weer overgaat op de normale dienstregeling, kunnen we meer op pad. Francis ter Horst kijkt er naar uit. De afgelopen maanden verloor ze voor haar gevoel een groot deel van de zelfstandigheid die ze in jaren had opgebouwd. Ze vertelt nu over haar ervaringen. En hoe is het allemaal voor Nikki, haar geleidehond. ‘Zal zij het 1,5 meter beleid gaan begrijpen?'

Francis en Nikki werken nu ruim 5 jaar samen. Ze zijn verknocht aan elkaar. Als actief lid van de Oogvereniging verschijnt Francis regelmatig in de media, Nikki altijd onafscheidelijk aan haar zij. Francis reist naar haar werk, gaat backpakken, met haar gezin er op uit of naar vriendinnen. Nikki is er bij. ‘Opeens zit je thuis', blikt ze terug op het begin van de lockdown. ’Eerst denk je nog dat het voor een korte periode zal zijn, maar ondertussen is het wel duidelijk dat het lang gaat duren.’

'Ik werd weer keihard geconfronteerd met de visueel ingestelde maatschappij. Toen ik 7 jaar geleden plots mijn zicht verloor, werd ik afhankelijk van mijn gezin. In de daarop volgende jaren vond ik mijn zelfstandigheid terug. Maar in maart ben ik niet naar de winkel geweest. Hiervoor was ik weer volledig afhankelijk van mijn gezin. Dat doet pijn. Alles waar je zo voor gevochten hebt om weer zelf te kunnen, lukt weer niet. Dat gevoel van onmacht en afhankelijkheid. Dat doet wat met je als mens, als moeder en echtgenote.

Op de foto:Francis en Nikki. Nikki is een trotse, lieve goldendoodle, een kruising tussen een golden retriever en een poedel. Ze heeft zwarte krulletjes, beginnend grijs. In september wordt ze 7 jaar. Francis: 'Als ze enthousiast is kan ze met vier poten tegelijk omhoog springen.' 

Wat is noodzakelijk?

Samen met Nikki ben ik volledig afhankelijk van het openbaar vervoer. Maar nu is het OV primair voor noodzakelijke reizen. Tja... wat is noodzakelijk? Het kopje thee en wandeltochtje doen met een vriendin, is mij zó dierbaar. Maar neem ik dan het risico om in de trein te zitten? Toch maar niet. Omdat een groot deel van mijn vriendinnen ook een visuele beperking heeft en afhankelijk is van het OV, betekent dat dat de sociale contacten nu minimaal zijn. Wij kunnen niet op een punt afspreken om samen te wandelen waar je met de auto heen kan. Beeldbellen is voor ons geen optie, dus dan maar de gewone telefoon gesprekken. En zolang ook de Valys nog niet gaat rijden, zal het op die manier moeten blijven. 

Juist in deze tijd is een fijn moment met een vriendin van belang

OV test

Ik maak me zorgen over Nikki. Ze is gewend om drie dagen per week in de spits over Utrecht Centraal te reizen naar het werk. En dan op de vrije dagen nog sociale activiteiten ondernemen. Dat staat nu allemaal stil. Zal zij het werk straks weer makkelijk oppakken? Na jaren trainen en werken, is het voor haar niet makkelijk om opeens anderhalve meter als richtlijn aan te houden.    

Vorige week ben ik dan toch maar voor de eerste keer weer met de trein gegaan. Om te testen hoe dat werkt met afgeplakte stoelen, eenrichtingsverkeer in de trein en andere maatregelen.  Helaas was mijn trein nog niet aangepast, dus was het voor Nikki een gewone volledig lege trein. Dat is wel een ding waar ik over nadenk. Zal zij het straks begrijpen? Voor het werk moeten we wel weer met het OV, ook in de spits. Hoe zal dat gaan? Zullen medereizigers behulpzaam zijn en aanwijzingen geven waar er plek vrij is? Want het lijkt erop dat je de trein uit moet, als er geen stoel vrij is.  

Nikki heeft niet geleerd wat ze met de eenrichting pijlen moet

In de supermarkt zijn er stickerlijnen op de grond waar je moet wachten bij de kassa, en pijlen voor de route. Maar ik zie ze niet, en Nikki heeft niet geleerd wat ze hier mee moet. Nu heb ik het geluk dat ik in een kleinschalige wijk woon, waar iedereen Nikki en mij kent. En bij de Albert Heijn worden we dan ook fijn geholpen. Door personeel en winkelende mensen. Ze coachen ons langs de route en waar we moeten wachten. Ook hoef ik geen winkelwagentje mee. Want dat is een kansloze missie met een geleidehond naast je. Helaas zijn er ook plekken waar minder begrip is. Ik merk dat ik die locaties nu nog steeds aan het mijden ben. Dan vraag ik mijn man er heen te gaan. Maar dat kan natuurlijk niet zo blijven.

Goed geregeld

Achter de schermen zijn mensen van verschillende organisaties druk bezig om het ook voor mensen die slechtziend of blind zijn goed geregeld te krijgen. Maar dat kost tijd en een lange adem. Ik ben van mening dat het alleen gaat lukken als we met elkaar het gesprek blijven aangaan. Als we blijven uitleggen waarom sommige oplossingen voor ons niet gaan werken, en uitleggen wat we dan wel aan oplossingen nodig hebben.

Ik blijf het bijzonder vinden dat het vanuit de dovenwereld na 1 persconferentie geregeld was dat er een tolk naast Mark Rutte stond. Super vind ik dat!

De grootste uitdaging voor mij zelf zal zijn om weer op het werk te komen. Ik kijk er zo naar uit. Met het thuiswerken merk ik dat de digitale overleggen via beeldbellen best intensief zijn. Dat is bij een gewoon overleg ook altijd zo, maar ik was altijd vroeg zodat ik hoorde wie er binnen kwam en waar in de ruimte die persoon gaat zitten. Gekoppeld aan de stemmen is het dan voor mij goed mogelijk om het overleg te volgen, en te weten wie wat zeg. Dus in welke context een opmerking ook past. Nu komt iedereen op het scherm binnen. Mijn collega’s zien direct weer er bij komt. Ik weet pas dat iemand er is als ze wat zeggen.

Anderhalve meter kantoor

Ik kan dan ook niet wachten tot we weer gewoon fysiek aan een tafel zitten. Ik ben wel benieuwd hoe het straks zal gaan in een anderhalve meter kantoor omgeving. Als er duidelijke afspraken worden gecommuniceerd over de looprichting, dan moet dat goed komen. En mijn collega’s zijn gewend om te zeggen: 'Hé Francis,….hier'. Als ze daar dan bij zeggen welk bureau er vrij is, heb ik er alle vertrouwen in dat we het samen gewoon voor elkaar krijgen. Ik heb heel veel geluk dat ik altijd al een instelling als Pipi Langkous heb gehad: ik heb het nog nooit gedaan en denk dat ik het dus wel kan. 

Ik wil alles uit mijn leven halen, werken en op sociaal vlak. Dat betekent dat ik dus steeds weer meer op pad ga. Ik richt me op het positieve, op de mensen die behulpzaam zijn. Dat maakt het in deze tijden mogelijk om zoveel mogelijk zelfstandig te leven. En natuurlijk een flinke dosis humor. Commentaar op een sticker die ik niet zag? 'Jongens, doe dan de volgende keer een 'opstandrandje'. Als ik dan languit ga, voel ik tenminste waar de grens van anderhalve meter is!.

Ik weet dat als ik op straat loop met mijn blindengeleidehond op voor ons bekend terrein,  dat het er voor de buitenwereld zo makkelijk uit ziet. Maar dat is het niet. Het is samen keihard werken, vertrouwen op Nikki en haar de regie geven over de te kiezen veilige route. Samen werken in ultieme vorm.

Ik moet nu leren dat ik niet meer alleen op Nikki moet vertrouwen, maar ook de maatschappij om hulp moet vragen

Uitdaging

Hoe zelfstandig ik ook wil zijn, voor de komende tijd is het niet anders. Ik zal moeten accepteren, net zoals iedereen, dat het leven veranderd is. Dat sommige dingen niet meer heel makkelijk zijn om zonder hulp te doen.

Ik heb een fijn gezin. Een netwerk aan familie, vrienden en collega’s met wie ik contact heb. Daarom draait het leven door. Helaas is dit niet voor iedereen zo. Laten we daar met elkaar oog voor houden. De boodschap blijven delen dat als je visus beperkt is, de anderhalve meter maatschappij een uitdaging is. Durf aan mensen met een blindegeleidestok te vragen of ze iets nodig hebben, op welke manier je ze kan helpen. Blijf met elkaar in gesprek en luister naar wat iemand echt zegt!

De foto's van Francis en Nikki buiten zijn gemaakt door Sunny Shoots. Instagram: @sunny._shoots.

Meer ervaringen met een blindegeleidehond en social distancing in het OV in deze video van RTL (5 uur Live).

Reactie KNGF Geleidehonden op dit artikel (4 juni 2020):

NS biedt nog steeds reisassistentie voor reizigers met een visuele beperking. Verder zijn er looproutes op de stations. De bedoeling hierbij is dat men zoveel mogelijk rechts houdt. Dit kan een uitdaging zijn voor een geleidehond wanneer er geen fysieke scheiding is op de route. We zijn hierover in contact met Prorail.

Wat betreft het trainen van de honden op 1,5 meter afstand; op dit moment hebben onze honden niet geleerd om anderhalve meter afstand te houden. Het is ze waarschijnlijk best te leren, maar dat gaat niet zo snel. We zijn daar op dit moment ook niet mee bezig. We hopen dat andere mensen ons daarbij willen helpen door zelf afstand te houden van een baas met zijn of haar geleidehond. Een tip vanuit de Oogvereniging is een taststok of herkenningsstok mee te nemen zodat anderen zien dat je slechtziend of blind bent.

KNGF verwijst voor meer handige informatie naar de website geleidehond.nl en toegankelijkheid in het 'nieuwe normaal' op oogvereniging.nl

Lees ook het verhaal van verliesdeskundige Karin Westerink, zelf blind: Word geen slaaf van het nieuws