Aan het woord: Baukje Krabbenborg

Naam: Baukje Krabbenborg (33)
Functie: stagiaire REA College, Locatie Bartiméus. Volgt een hbo-docentenopleiding in Wageningen.
Visuele beperking: aan rechteroog blind, ziet links nog 15%.

"Kijk verder dan mijn beperking"

Baukje studeerde aan de Stoas toen ze in 2008 zo van de een op andere dag een netvliesbloeding kreeg in haar rechteroog. Ze onderging een operatie, maar dat bracht niet het gewenste resultaat. Ze bleek voorgoed blind aan het ene oog. In 2010 moest ze opnieuw flink incasseren. Hetzelfde scenario speelde zich af, maar dit keer in het linkeroog. Een visuele beperking. Het kan ons allemaal overkomen. Maar wat doet dit met een jonge vrouw in de bloei van haar leven? Hoe reageert je omgeving? En hoe pak je na zo'n heftige ervaring de draad van je carrière weer op?

Na de tweede netvliesbloeding volgde een gecompliceerde operatie in Duitsland. "Gelukkig is mijn zicht na de operatie voor een deel weer teruggekomen", vertelt Baukje. "Maar door een litteken van de operatie op mijn blinde vlek kan ik niet scherp zien. Dit is vooral lastig met lezen en het herkennen van gezichten."
Maar dat was niet het enige. Door het verliezen van haar totale zicht in het rechteroog kampte ze met fysieke problemen. Baukje had twee maanden moeite met het inschatten van diepte, last van duizeligheid en kreeg schrikreacties als iemand haar van rechts passeerde. Al met al was dit een nare periode in haar leven. Baukje: "Ik studeerde aan de Stoas Hogeschool toen ik de tweede netvliesbloeding kreeg. In die periode heb ik me vaak heel ellendig en alleen gevoeld. Mijn wereld was letterlijk kleiner geworden en ik verveelde me ook behoorlijk. Ik stond niet open voor nieuwe contacten, want ik kon mensen letterlijk niet op hun uiterlijk en in hun doen en laten 'beoordelen'."
Het leven van Baukje krijgt na de operatie in Duitsland pas weer glans. De professor die haar opereerde was, in tegenstelling tot veel andere artsen, ontzettend betrokken. Dit gaf haar meer (zelf)vertrouwen en Baukje kreeg weer zin om ervoor te gaan. Haar zicht verbeterde langzaamaan waardoor ze haar omgeving weer kon waarnemen. Scherpzien kan Baukje nog steeds niet en dat zal altijd zo blijven.

Je leven is nooit meer hetzelfde

Wat ook behoorlijk veranderde was haar succesvolle loopbaan. "Voordien had ik geen enkele moeite om werk of een stageplek te vinden", vertelt Baukje. "Zo werd ik al snel na mijn mbo-diplomering in 2005 door het AOC gevraagd als projectleider. Ik kreeg een ontzettend uitdagende functie met leidinggevende taken. Maar alles veranderde na de periode van revalideren. Toen ik na mijn ontslag uit het revalidatiecentrum weer aan het werk wilde, was het niet meer hetzelfde. Ik werd gezien als 'zieke collega' en ik werd niet meer gewaardeerd om mijn kwaliteiten. Baukje kreeg alleen nog simpele opdrachten toegeschoven. "Ik werd hier alleen maar kwaad en verdrietig van." Na een half jaar was de situatie niet verbeterd en besloot ze in samenspraak met haar werkgever weg te gaan. Het werkte van beide kanten niet meer, de verwachtingen waren té verschillend. Baukje: "Ik ben door de netvliesbloedingen niet minder intelligent of minder sociaal geworden, ik zie alleen maar minder! Ik voel me anders behandeld dan toen ik nog goed kon zien. Ik zou graag als mens gezien worden én daarnaast heb ik een visuele beperking."

Vorig jaar werd Baukje door haar oogarts doorverwezen naar Bartiméus voor ondermeer advies over leeshulpmiddelen (mobiele telefoon, computer, beeldschermloep en handloepen), zodat ze haar studie weer kon oppakken. "Ik ervaar de expertise van Bartiméus. Zo heb ik nu een loep gevonden die bij mij past en ben ik me aan het oriënteren voor een scanapparaat. Bartiméus heeft veel kennis in huis en heeft mij op de goede weg geholpen. Ik zoek graag zelf naar oplossingen, maar soms is het toch wel erg lekker als je even op weg wordt geholpen."
Voor haar studie 'Groen, zorg & onderwijs' gebruikt Baukje een handloep en een vergrotingsprogramma voor haar computer. Ze wil zo zelfstandig mogelijk blijven functioneren.
"Na deze opleiding wil ik graag met jongeren werken die extra zorg nodig hebben. Mijn toekomst zal er anders uitzien dan vóór mijn visuele beperking. Ik zal nooit praktijklessen regulier kunnen geven. De klassen zijn voor mij gewoon te groot. Maar ik weet zeker dat ik op de één of andere manier aan het werk kom in de educatieve sector. Ik krijg een nieuwe kans! En het geweldige vind ik is dat mijn docenten uitspreken dat ik het zo ontzettend goed doe. Dat hadden ze namelijk niet durven denken!", vertelt ze lachend.

Stagelopen

Baukje loopt momenteel stage bij REA College Nederland, Locatie Bartiméus in Ermelo. Hier kwam ze na een lange zoektocht eind vorig jaar terecht. Baukje: "Het was de eerste keer dat ik een stageplek moest zoeken met mijn visuele beperking. Ik verwachtte problemen en stelde het zoeken daarom steeds uit. Toen ik in september toch écht aan de bak moest, kwam mijn angst uit. Zo gauw de stageadressen het woord 'beperking' hoorden, hadden ze geen interesse meer in mij. Na twee maanden intensief zoeken zag ik het niet meer zitten. Het voelde zo dubbel! Mijn studiebegeleider gaf het advies om niet per definitie in de groene sector te zoeken, maar op een plek waar ze niet raar opkijken van een visuele beperking. Ik heb toen contact gezocht met Bartiméus in Deventer, want daar was ik bekend als cliënt. En via via kwam ik bij REA College terecht. Na een leuke kennismaking kon ik als stagiaire beginnen. Ik ben nu opleidingscoach en loop tot het einde van het jaar anderhalve dag per week stage. Het mooie is dat ik me goed kan verplaatsen in de situatie van de REA-cursisten. En zij geven mij weer kracht, omdat ik zie dat anderen met dezelfde beperking ook werken aan hun toekomst en daarbij ook hobbels trotseren."

Meedoen in de maatschappij

Meedoen betekent alles voor Baukje. "Voor mij betekent dit een doel in mijn leven hebben, een reden om op te staan, een gecontroleerd dag en nachtritme. Aan het einde van de dag wil ik een voldaan gevoel hebben! De waardering voor mijn kwaliteiten en de sociale contacten buiten mijn familie- en vriendenkring om zijn heel waardevol. Ik wil graag werken en ik zal ondanks mijn beperkingen, er alles aan doen om dit te bereiken. Wat zou je tegen werkgevers willen zeggen? "Kijk verder dan de beperking. Werknemers die álles goed kunnen, zijn niet te vinden. Nodig daarom iemand met een beperking uit voor een gesprek en keur hem niet bij voorbaat af op zijn beperking. Deze persoon kan een aanwinst zijn voor uw bedrijf!"