Aan het woord: Gerdie Coppens (44)

Naam: Gerdie Coppens (44)
Functie: uitkeringsgerechtigd, na werkzaam leven sinds kort in de IVA (volledig arbeidsongeschikt)
Visuele beperking: Juveniele Maculadegenaratie (JMD). Oogziekte aan het netvlies waarbij het netvlies is aangetast. Het centrale zicht valt weg.

"Ik heb opnieuw bestaansrecht gekregen"

Vorig jaar kreeg Gerdie Coppens te horen dat haar jaarcontract niet werd verlengd, omdat haar restvisus onvoldoende zou zijn in de functie van woonbegeleidster. "Ik zocht ondersteuning bij een mobiliteitscoach, maar voelde mij niet begrepen in mijn visuele beperking. Gelukkig werd ik door een low vision specialist geïnformeerd over het loopbaanonderzoek bij Bartiméus. Ik maakte daaropvolgend kennis met een arbeidsconsulent met specifieke aandacht voor mijn oogbeperking." Samen doorliepen ze een loopbaantraject om antwoord te vinden op de vraag of Gerdie na 22 jaar carrière in staat was te kunnen blijven werken?

Rond haar 22e levensjaar kreeg Gerdie van een oogarts te horen dat ze JMD heeft. "Er was niets aan te doen kreeg ik als boodschap mee. Als gevolg van deze oogziekte vang ik met mijn restvisus beelden op, maar ik heb moeite met bijvoorbeeld detailzien, lezen, tv kijken en gezichten herkennen." Gerdie deed verder niets met deze boodschap. "Blind zou ik er niet van worden had ik te horen gekregen, dus ik ging lekker door met leven. Ik ging heel bewust met mijn tijd en kansen om en ik was heel blij en tevreden met alles wat ik had en nog kon. Ook ging ik graag op reis."
Het autorijden ging steeds moeilijker. Gerdie: "Ik vond dit lastig te accepteren. Maar omdat ze niets aan mijn ogen konden doen, kwam ik ook nooit bij een oogarts. Dus er was niemand die tegen mij zei dat ik maar moest stoppen met autorijden. Uiteindelijk besloot ik zelf de auto in te ruilen voor een brommer. En ik ging weer vrolijk door."
Tot het moment dat Gerdie op haar werk als enige een computercursus mag volgen. Dit zorgde voor verwarring, omdat ze ineens besefte dat ze de teksten op een beeldscherm niet goed kan zien. "Hoe moest ik dat nu duidelijk maken? Ik wist zelf totaal niet hoe ik ervoor stond en anderen hadden er daardoor ook geen zicht op."
Gerdie bezoekt na deze ervaring opnieuw een oogarts en blijkt dan nog maar 10% visus te hebben. "Ik was hier zo in meegegroeid, dat ik dat helemaal niet in de gaten heb gehad."

Al die jaren werkte Gerdie hoofdzakelijk als activiteitenbegeleidster. "Ik werkte in de dagbesteding voornamelijk met mensen met een verstandelijke beperking. In heb veel ontwikkelingen in de zorg meegemaakt, waardoor mijn werk altijd wel een uitdaging was. Maar na verloop van tijd werd ik ongelukkig in mijn werk. Er kwamen veel veranderingen die botsten met mijn persoonlijke 'zorgvisie'. Maar ik besefte dat mijn visuele beperking het niet gemakkelijk zo niet onmogelijk zou maken ergens anders aan het werk te komen. Ik piekerde me suf en uiteindelijk belandde ik in een burn-out."

Geen tovermiddel

Na een periode van afstand van haar werk, kreeg Gerdie haar energie weer terug. Ze solliciteerde bij een nieuwe werkgever voor een functie op een woonvoorziening. "Ik vertelde bij mijn aanname heel open en eerlijk over mijn visusprobleem en hoe ik ermee omging." Gerdie werd aangenomen en ging vol enthousiasme aan de slag. Maar na veel tegenvallers tijdens de inwerkperiode, de teleurstellende begeleiding en wisselingen in verschillende groepen werd het voor Gerdie steeds moeilijker haar functie goed uit te oefenen. "Ik had een computeraanpassing gekregen, maar dat is geen tovermiddel. Door de tekstvergroting heb ik minder overzicht op het beeldscherm en het leren kennen van een nieuw systeem vraagt daardoor meer tijd. Op de werkplek hingen steeds vaker notitiebriefjes met actuele en veranderde afspraken die voor mij moeilijk te lezen waren. Hierdoor werd ik onzeker. Met als gevolg dat mijn contract niet werd verlengd."

Loopbaanonderzoek

Gerdie kreeg een loopbaanonderzoek bij Bartiméus in Ermelo en had gesprekken met arbeidsconsulent Frank van der Helm. Uit het onderzoek bleek dat ze beslist over kwaliteiten beschikte, maar ook een beperkt zicht had van op dat moment minder dan 10%. "Frank ondersteunde, begeleidde en adviseerde mij tijdens het loopbaantraject. Hij bekommerde zich om mijn welzijn en leerde mij dat op momenten dat het even wat minder gaat in een werksituatie de meeste mensen op hun reserves verder kunnen gaan. Maar ik had geen reserves, omdat ik elke dag al die extra energie moest geven door mijn beperking. Nu ik dit inzie wil ik mijzelf niet meer voorbij hollen."
Gerdie kan nu goed met de situatie overweg en heeft de juiste hobby's en bezigheden gevonden waarin het slecht kunnen zien niet zo direct naar voren komt. Gerdie: "Maar hierdoor hebben anderen en soms ik zelf ook niet in de gaten dat ik zo slecht zie! Op een werkdag gaf ik meer dan 100% van mijn inzet, terwijl ik door mijn visuele beperking nooit in staat ben 100% te kunnen werken of mijn ding te kunnen doen. En dat werkte slopend!"

Afgekeurd en dan?

Tijdens het loopbaantraject ging Gerdie gesprekken aan met het UWV. Arbeidsconsulent Frank ging mee naar twee van de vier gesprekken. "Omdat mijn oogziekte voor mij al zo gewoon is, was het fijn dat Frank aanvullende informatie kon verstrekken en zaken vanuit zijn rol als arbeidsexpert kon toelichten. Hij vulde aan waar nodig en de rest liet hij aan mij over. Dat was prettig!" De gesprekken met het UWV moesten antwoord geven op de vraag of er nog mogelijkheden waren voor een betaalde baan? Het antwoord was 'nee'. "Ik had deze uitkomst niet verwacht", vertelt Gerdie. "Maar ik kon mij er wel in vinden. Mijn visusprobleem en de gevolgen ervan kom ik in elke baan tegen. Ik heb me tijdens het traject suf gepiekerd wat mijn mogelijkheden en kansen waren en nu kreeg ik van het UWV bevestigd wat ik zelf vermoedde. Stoppen met betaald werk! De uitkomst heeft me rust gegeven en ik ervaar de afkeuring als een nieuw bestaansrecht. Ik heb nu eindelijk tijd om leuke cursussen te volgen. Toen ik werkte ontbrak het mij daarvoor aan energie. Onverwachts bieden er zich allerlei nieuwe kansen aan. Dat past ergens wel bij mij, want ik houd van uitdagingen en nieuwe wegen bewandelen."